Boodschappers van licht in een oerwoud van kwaad

De boodschappers, Ned.1 22.17-22.57u.

Begint de NCRV nu óók al van God los te raken? Vrijdagavond vertoonde de christelijke omroep, die decennia lang vond dat ballet te wuft was, opeens een naakt meisje dat de geheven penis van haar vriendje streelde, waarna de jongeman haar dankbaar tussen de benen hapte. De onbekommerde beelden bleken afkomstig te zijn uit een videoband vol sex-voorlichting, waarover vervolgens zonder enig moralistisch misprijzen met één van de samenstellers van gedachten werd gewisseld. Het programma heette Spiegels en mag een mijlpaal heten in de geschiedenis van de protestants-christelijke media.

Op iets vertrouwder terrein bevindt de NCRV zich vanavond bij de start van een zesdelige BBC-serie, die onder de titel De boodschappers wordt uitgezonden en die is gewijd aan heden en verleden van de christelijke zending. Maar ook hierin wordt af en toe een toon aangeslagen, die de oude achterban onbekend zal voorkomen. Verbijsterende propagandafilmpjes van vroeger werpen een schril licht op de onmiskenbare arrogantie van de zendelingen, die bij heel wat christenen nog altijd in een heilig aanzien staan. En de Amerikaanse en Engelse zendelingen van dit moment maken het er niet beter op. Nog steeds laten ze doorschemeren dat hun god veruit superieur is aan de goden van elders, en dat hun geloof verre te verkiezen is boven de “duisternis” van Boeddha en Islam.

In de manier waarop de Nederlandse commentaartekst wordt uitgesproken, is veel van het oorspronkelijke sarcasme uit de serie gladgestreken. Maar gelukkig komt verslaggever Julian Pettifer af en toe zelf in beeld om de gelovigen in te peperen hoeveel cultuur-imperialisme in hun naam is bedreven. Van de “primitieve indianenstammen” van honderd jaar geleden is bijvoorbeeld geen spoor meer te vinden, omdat de blanke kruisridders naast hun geloof ook de griep en de mazelen meebrachten.

Pettifer laat intussen heel wat gladjanussen met EO-hoofden getuigen van de blijde boodschap, die ze naar de onderontwikkelde zwartjes brengen. Hij heeft uitgerekend dat de Amerikaanse zendingsorganisaties in hun strategy offices marketingplannen met een totale waarde van 33 miljard dollar hebben uitgedokterd om de wereld vóór het jaar 2000 voorgoed te bekeren. In de stem van de Nederlandse commentator klinkt nog iets van hoop door bij de conclusie dat de zending dus volop actief is. Julian Pettifer suggereert echter, dat hij niet zeker weet of de westers-blanke arrogantie nu werkelijk is vervangen door respect voor andere culturen, die toevallig niet christelijk zijn.