Zwolle in de zwembadpas

Wat is er met de PvdA aan de hand? Het is misschien nog niet eens zozeer de inhoud van zo'n maatregel inzake arbeidsongeschiktheid die de mensen de dampen aandoet, als wel de vakantie van de verantwoordelijken die erop volgde, de pogingen om een discussie erover te verdagen en de half-illegale beslotenheid waarin de partijleiding zich tot die tijd terugtrekt - de onachtzaamheid en de brutaliteit van de macht. Of is het toch het gevoel dat de partij de verkeerde keuzen maakt en haar idealisme verloochent?

""Dat zie je bijvoorbeeld'', schreef een boos echtpaar aan het weekblad Vrij Nederland, ""in Zwolle.'' Daar heeft de PvdA geen half miljoen over voor het openhouden van het openluchtbad, maar voor het "opstarten' van een golfbaan wel tweeëneenhalf miljoen. Is dat nou sociale vernieuwing? 't Leek een helder lichtbeeld. Dus ik, neuriënd "Zwolle, zonder dollen, is een eindestad', richting peperbus.

Ter plaatse lijkt alles eerst nog erger. De taxichauffeur, onmisbare journalistieke gids, is een enthousiast zwemmer en geeft ongevraagd een overzicht van de mogelijkheden op dat terrein in de wijde omtrek van Zwolle plus een scherp protest tegen de voorgenomen sluiting van het enige openluchtbad in de stad. Hij rijdt mij erheen en wijst alles aan: het diepe en het ondiepe, de springplank en de zonneweide. Kinderen zes kwartjes. Het ligt er idyllisch onder rode beuken, vlakbij een oude molen. Hier zijn veel eerste liefdes ontloken. En nu, zegt de chauffeur, krijgen we aan de andere kant van de stad zo'n "subtropische toestand' als moderne trekpleister, maar die heb je ook al in het nabije Wezep, Kampen en Slagharen. Hij schudt mismoedig het hoofd: ""Ik geloof nooit dat Zwolle het redt.''

Het boze echtpaar drijft een vogel- en egelasiel en is nog steeds boos. ""De gal loopt ons al jaren over. De VVD kan hier niet harder juichen dan wanneer er PvdA-wethouders zitten: allemaal ambitieuze opportunisten.'' Men noemt de sluiting van het bureau voor rechtshulp, de verhoging van de sporttarieven, de verlaging van de subsidie voor de bieb en verwijst inzake het zwembad naar een actiegroep. Die heeft maar liefst 1.500 namen verzameld van sympathisanten van het openluchtbad en dat zijn geen mensen die alleen hun handtekening zetten, maar bereid zijn in het bad toezicht te houden, te schoffelen, te administreren. Want dat was de gedachte: als de gemeente zo verliest op de exploitatie van het zwembad, laat het dan runnen door vrijwilligers. Dat is in Maastricht al zes jaar geleden bedacht en daar legt de gemeente nu geen cent meer op het bad toe! Het verrichten van het achterstallig onderhoud, plus een "kleine startsubsidie', meer vraagt men niet. Het lijkt mij een prachtig voorbeeld van sociale vernieuwing, maar de meerderheid van PvdA en CDA heeft zelfs studie erover van de hand gewezen. Asjemenou. Ze meenden, zegt de voorzitter, dat burgers zoiets nooit op een verantwoorde manier zouden kunnen en bovendien betekent het openhouden van het oude bad ongewenste concurrentie voor dat nieuwe "pretparkbad' in Zwolle-Zuid.

Het wordt tijd het gemeentebestuur te interpelleren. De wethouder die de sport in zijn portefeuille heeft heet Hans Dijkstra, hij was vroeger leraar economie. Hij spreekt van het "sociale zwembadbeleid' dat geleid heeft tot het "twee-zwembadenmodel', allebei overdekt. Kijk, zegt hij, het komt door "het veranderde patroon van de mensen'. Togen ze vroeger in de vakantie naar het zwembad, brood mee, "nu gaan ook de gewone mensen 's zomers naar Benidorm'. Het bezoek aan het bad loopt dus terug. Waren er vroeger wel 160.000 klanten per jaar, bij het slechte voorjaar dat we achter de rug hebben komt het bezoekerscijfer voor '91 niet boven de 60.000 en dan legt de gemeente dus op elk kaartje bijna een tientje toe. Dat is het half miljoen, waarvan in Vrij Nederland sprake was. Bovendien, het bad dat ik aanschouwd heb is wel aardig, maar gebaseerd op "een heel verouderd concept'. Vandaar dus de bouw van het aan de eisen des tijds beantwoordende nieuwe Hanzebad. Kinderen zestien kwartjes. De tijd eist nu eenmaal "wat subtropisch-achtige accommodaties' en Dijkstra laat zich in deze "geen autoritaire houding aanpraten': ""We hebben bijvoorbeeld heel rolstoelend Zwolle hier in de raadzaal gehad, met als gevolg dat in het Hanzebad een uiterst modern therapiebad kwam, inclusief een prachtige rollerbaan.''

Mooi zo, maar waarom moest het oude bad dicht, als de bewoners van de omringende buurten het voor niks wilden runnen? Kijk, zegt Dijkstra, zo'n actiegroep bestaat uit "heel aardige mensen, hoor' met "heel begrijpelijke verlangens' maar de exploitatie is het probleem helemaal niet. Het probleem is dat er een nieuwe wet op de zwembaden is en eer het oude bad daaraan kan voldoen - met "veiligheidsvoorzieningen', stootranden tegen golfslag etcetera - zou het voor een paar miljoen verbouwd moeten worden en dat lijkt hem "goed geld naar kwaad geld gooien'. Maar zo'n actiegroep is tegenwoordig ook niet van gisteren en heeft berekend dat de aanpassing met een investering van hoogstens een ton en de inzet van vrijwillige vaklui tot stand gebracht kan worden. ""Maar de politieke wil om het bad open te houden ontbreekt gewoon'', constateert de voorzitter. ""Naar argumenten wordt niet geluisterd.''

Vast staat in ieder geval dat de gemeente Zwolle wel een paar miljoen over had voor een golfbaan die de beoogde gebruikers misschien ook zelf hadden kunnen financieren. Dat is een keuze, beaamt wethouder Dijkstra, met "een zekere symboolwaarde: is het geen goed geld naar veel geld gooien?' Aan de andere kant moet men zich realiseren dat "nergens de trendgevoeligheid en de individualisering zo groot zijn als in de sport: wie had tien jaar geleden dit aantal joggers en surfers kunnen voorzien'. Het is dus maar moeilijk te voorspellen hoeveel golfers er zullen komen. En voor het overige moet zo'n baan ook gezien worden als "groene afronding van de stadsrand'.