MEISJES

Een hoge prijs door Ineke Holzhaus 123 blz., geïll., De Balie 1991, f 19,50 ISBN 90 6617 078 6

In 1988 verscheen er een nota "Marokkaanse daders in de Amsterdamse binnenstad'; over Marokkaanse jeugdbendes. In de Schilderswijk in Den Haag hangen grote groepen Marokkaanse jongeren de hele dag doelloos op straat, waardoor de buurtbewoners zich bedreigd voelen en klagen bij de politie.

Marokkaanse jongeren zijn de laatste tijd veel in de publiciteit, negatieve publiciteit wel te verstaan. Er is grote werkloosheid onder allochtone jongeren, veel schoolverzuim en criminaliteit. De meeste aandacht gaat uit naar Marokkaanse jongens. Over meisjes horen we weinig, maar ook met hen gaat het niet goed. Slechts eenderde van de meisjes van middelbare schoolleeftijd wordt ingeschreven voor het middelbaar onderwijs. Eenenzeventig procent van de Marokkaanse vrouwen tussen de vijftien en vierentwintig jaar is werkloos. Het lijkt alsof Marokkaanse meisjes òf thuis met sluier en al zitten te wachten tot ze worden uitgehuwelijkt aan een man in Marokko, òf van huis zijn weggelopen en nu zitten te verpieteren in een opvanghuis.

Waarom is er zoveel schooluitval en werkloosheid onder Marokkaanse meisjes? Is trouwens het beeld dat wij vaak van hen hebben, wel terecht? Het door Ineke Holzhaus geschreven boekje Een hoge prijs, waarin vijftien Marokkaanse meisje aan het woord komen, geeft geen antwoord op die vragen. Het geeft wel een idee over hoe Marokkaanse meisjes in Nederland leven.

Het probleem van allochtone jongeren in Nederland is dat zij niet werkelijk thuis meer zijn in hun "eigen' Marokkaanse samenleving, maar ook geen aansluiting vinden bij hun Nederlandse leeftijdgenoten. Hun ouders zijn twintig of dertig jaar geleden uit Marokko gekomen en houden zich vast aan de (islamitische) cultuur en traditie. De kinderen die hier geboren zijn en-of opgroeien komen voor een groot deel van de tijd buitenshuis in aanraking met een cultuur die volkomen anders is. Marokkaanse jongeren moeten voortdurend laveren tussen het Marokkaanse en het Nederlandse in hen. Daarbij hebben meisjes het misschien nog wel moeilijker dan jongens. Zij worden zo mogelijk nog strakker gehouden. Wordt het meisje te vrij, dan vormt dat een bedreiging voor de o, zo belangrijke maagdelijkheid. Zij mag die niet verliezen voordat zij goed en wel getrouwd is. Dat verklaart waarom Marokkaanse meisjes vanaf de puberteit niet met jongens om mogen gaan. En dat is één van de belangrijkste redenen waarom zo weinig meisjes worden ingeschreven voor het voortgezet onderwijs.

Marokkaanse ouders vinden onderwijs voor jongens trouwens toch belangrijker dan voor meisjes; meisjes gaan immers trouwen en krijgen kinderen, dus waarom een opleiding? Voor veel meisjes die aan het woord komen in het boekje van Ineke Holzhaus, is een opleiding juist erg belangrijk; zij willen later voor zichzelf kunnen zorgen.

De meeste meisjes die zijn genterviewd, willen helemaal niet afhankelijk zijn van een man. Mede omdat ze hun vrijheid niet kwijt willen. Ze vinden het wel leuk om te trouwen, willen niet graag alleen blijven, maar willen wel een man die hen als gelijke beschouwt, en die hen niet alleen laat opdraaien voor huishouden en kinderen.

De Marokkaanse meisjes die in Een hoge prijs aan het woord komen, zijn natuurlijk geen dwarsdoorsnede van alle Marokkaanse meisjes die hier wonen. Ondanks dit gebrek aan representativiteit is het zeker een waardevol onderzoek. Het is een van de eerste onderzoeken die specifiek naar Marokkaanse meisjes zijn gedaan en het laat zien dat zij wel degelijk voor zichzelf kunnen opkomen èn een zelfstandig bestaan kunnen opbouwen. Er zouden meer van dit soort onderzoeken moeten komen. Geen nota's over Marokkaanse jeugdbendes, maar rapporten over de achtergronden van deze jongeren. Zo zou er meer begrip voor hen gekweekt kunnen worden.