De leuke kanten van de Zwarte fonds-Piet (2)

Het exploiteren van een levensverzekeringmaatschappij is voor een beetje ondernemer een fluitje van een cent. Je sluit met verzekerden een contract af, soms voor langer dan dertig jaar, en de rest gaat vanzelf. Periodiek betalen die aardige mensen de afgesproken premie en af en toe komt er iemand de beloofde uitkering opvragen. Ondernemers bij bedrijven als DAF, KLM en Philips zijn uit ander hout gesneden. Zij moeten vechten om ieder gulden van een klant en door blijven vechten voor de volgende.

Zet je zo'n ondernemer van de straat in een effectenbedrijf, dan voelt de man zich in de zevende hemel en dan weer een Don Quichot. De beursbranche is immers hollen of stilstaan. Gaat het goed, dan wil iedereen jarenlang effecten kopen en gaan de koersen omhoog. Laat in dat klimaat een ondernemer los en hij zorgt fluitend voor een efficiënt orderverwerkingsapparaat. En dan, plotseling, is de bui een poosje over, neemt de kooplust af en dalen de koersen. Het apparaat werkt bijna niet meer en de ondernemer doolt vol onbegrip rond op jacht naar klanten.

Wanneer het lukt om de niet te stoppen stroom van verplichte premies, actief ondernemen en de aantrekkingskracht van beurs en beleggen samen te voegen in één product, kan succes niet uitblijven. De verzekeringmaatschappijen bewijzen dat met hun polissen waarvan de premie dient om aandelen-eenheden (units) in een beleggingsfonds met aandelen, obligaties of andere risicovolle waarden te kopen.

De hoofduitkering van zo'n unit linked verzekering hangt af van de waardegroei van het door de verzekerde zelf gekozen fonds. De hoogte weet je pas op het moment van uitkering. De maatschappij garandeert derhalve bij het afsluiten geen uitkering in guldens. Dat is geen verzekering, want de Zwarte Piet van het uitkeringsrisico, normaal voor rekening van de verzekeraar (dat is hun hoofdreden van bestaan), is tot het eind van de verzekering verborgen in de schoot van het fonds en drukt op de schouders van de verzekerde. Daar ging het artikel van vorige week over.

Directeur Frank Rosenmuller van de Royal Levensverzekering Maatschappij, een dochter van de Britse Royal Insurance Group, reageerde not amused op die benadering. “Want”, zegt hij, “de leuke kanten van een dergelijk verzekeringsplan blijven buiten beschouwing.” En dat is juist. De zonzijde van een verzekering die belegt in een fonds met aandelen is de grote winst die een verzekerde (dankzij een actieve en kundige fondsbeheerder) kan behalen door de koerswinst op de aandelen.

De uitkering van een klassieke levensverzekering is gebaseerd op een rendement van drie tot vier procent die een verzekeraar denkt te behalen op de belegde premies. Dat was heel lang, in het verleden, de gebruikelijke opbrengst. Vergeleken met de huidige rentestand en de winst op een belegging in aandelen (gemeten over een lange periode in het verleden) lijkt een verzekerde die vier procent krijgt er bekaaid af te komen. Met andere woorden: er blijft te veel aan de strijkstok van de maatschappij hangen. Daarom geven verzekeraars een deel van die overwinst op beleggingen terug aan de verzekerde of de verzekeringnemer.

Eén stap verder en je koppelt een bepaald soort verzekering aan een beleggingsfonds met een bepaald risico; aandelen, obligaties, deposito's of vreemde valuta. De verzekerde mag zelf kiezen wat hij wil en moet ook meedelen in lief en leed. Kijk je naar de koerswinst op aandelen in de afgelopen veertig jaar, dan zal iedereen die in die periode bij voorbeeld een pensioenverzekering afsloot, spijt hebben niet een unit linked verzekering te hebben gekozen, voor zo ver dat toen kon. Dat bedoelt de directeur van Royal Leven met de leuke kanten.

In Engeland zijn deze verzekeringen meer geaccepteerd en al langer op de markt dan bij ons. De consument daar is beter beschermd tegen te vrijblijvende en te optimistische reclame uitingen. Advertenties en brochures van beleggingsfondsen (de basis van de unit linked verzekeringen) bevatten de volgende verplichte kanttekeningen. Resultaten uit verleden zijn geen garantie voor toekomstige resultaten. De waarde en opbrengst van een investering kunnen op en neer gaan. Fiscale voordelen kunnen verdwijnen als gevolg van toekomstige maatregelen van de overheid. De waarde van fiscale besparingen hangt af van de individuele omstandigheden van een investeerder-verzekerde.

Dat zijn de nadelen die je moet afwegen bij het afsluiten van een unit linked verzekering.