Weg naar Volksvergadering in Suriname vol valkuilen

PARAMARIBO, 8 AUG. Krijgt Suriname nog wel een president? Nadat twee stemrondes in het parlement vorige maand geen beslissing opleverden, is de verkiezing van het staatshoofd doorgeschoven naar een Verenigde Volksvergadering. De weg naar deze nooit eerder bijeengeroepen speciale vergadering blijkt echter vol valkuilen en hindernissen te zitten.

Geen van de drie kandidaten voor het presidentschap - R. Venetiaan van het Nieuw Front, H. Prade van het Democratisch Alternatief '91 (DA'91) en J. Wijdenbosch van de Nationale Democratische Partij (NDP) - haalde in de eerdere stemrondes de vereiste tweederde meerderheid. Wijdenbosch kreeg zelfs helemaal geen stemmen, omdat de aan het leger gelieerde NDP - een minderheid in het parlement - de verkiezing boycotte. Een derde ronde in de volksvergadering, waarin een gewone meerderheid voldoende is, moet de doorslag geven.

Twistpunt tussen de partijen is nu om te beginnen de vraag wanneer de volksvergadering, die bestaat uit het parlement en de regionale raden, formeel geacht wordt bijeen te komen. De NDP betoogt, met een beroep op de Grondwet, dat een tweederde meerderheid van het parlement nodig is om de vergadering bijeen te roepen. Volgens het Nieuw Front, dat zich op een ander artikel baseert, bepaalt de Grondwet echter uitdrukkelijk dat de volksvergadering hoe dan ook bijeen moet komen voor de presidentsverkiezing als een derde stemronde nodig is. De zaak wordt nog ingewikkelder omdat een memorie van toelichting op de Grondwet ontbreekt en de bedoeling van de wetgever dus niet nader kan worden onderzocht. Het Nieuw Front, dat een meerderheid heeft in de Nationale Assemblée, kan zijn visie doordrukken - maar het geschil is daarmee de wereld nog niet uit.

Een ander twistpunt betreft de procedure voor de mammoetvergadering, waaraan ruim 800 mensen zullen deelnemen. De procedure is belangrijk, omdat in het geding komt welke kandidaten aan de derde ronde mogen meedoen.

Het Nieuw Front vindt dat wanneer een onderwerp niet specifiek geregeld is voor de volksvergadering, men te rade moet gaan bij het reglement van orde van de Nationale Assemblée. Dat bepaalt dat, wanneer niemand bij de eerste of tweede stemming de vereiste meerderheid heeft verkregen, er een derde stemming plaats moet hebben over de twee personen die bij de tweede stemming de meeste stemmen hebben gekregen.

Volgens deze bepaling zal de kandidaat van de NDP, de huidige vice-president Wijdenbosch, niet mee mogen doen aan de beslissende stemming. De eindstrijd zal dan slechts gaan tussen Venetiaan, die in het parlement 28 van de 51 stemmen kreeg, en Prade, die 7 stemmen verwierf. Wijdenbosch heeft geen enkele stem gekregen in de Assemblée, omdat zijn fractie zich uit protest tegen de "ongrondwettige' verkiezing had teruggetrokken.

De NDP interpreteert de Grondwet nu zo, dat de derde stemming zonder enige restrictie kan plaatshebben en Wijdenbosch dus wel degelijk van de partij moet zijn. Het reglement van orde van de Nationale Assemblée dat Wijdenbosch zou uitsluiten, is immers van lagere orde dan de Grondwet. Van het betreffende artikel in het reglement wordt bovendien niet expliciet gezegd dat dit, behalve op de Assemblée, ook van toepassing is op de volksvergadering. Wederom doet zich hier het probleem voor dat bij gebrek aan een memorie van toelichting niet nagegaan kan worden wat de bedoeling van de wetgever is geweest.

Binnen het Nieuw Front is men ook om andere redenen niet helemaal gerust op de goede afloop van de reusachtige vergadering, die waarschijnlijk zal worden gehouden in de Anthony Nesty Sporthal in Paramaribo. Leiding geven aan een dergelijke bijeenkomst lijkt niet eenvoudig, ook al heeft het Front er een meerderheid van meer dan negentig procent. De eerste geruchten dat tegenstanders bezig zijn Nieuw Front-vertegenwoordigers in de regionale raden om te kopen, doen al de ronde.