Vrienden van McCarthy stoppen turven na "1943'; Familie van andere gijzelaars blijft in grote spanning

LONDEN, 8 AUG. De vrienden van John McCarthy hebben vanmorgen, net als ze al vijf jaar doen, in de kerk van St Brides bezijden Fleet Street in Londen het aantal dagen van diens gevangenschap met één dag meer op de kalender opgeschoven. In wat gedoopt is "de journalistenkerk' staat naast een foto van McCarthy de kalender nu op 1943 dagen.

Noch de vrienden, noch de familie van de journalist, van drie gegijzelde Britten de langst in gevangenschap gehouden pion van partijen in het Midden-Oosten, durfden hopen dat het cijfer 1944 niet meer ingevuld zal hoeven worden. Maar het was bijkans onmogelijk temidden van de berichten over toenemende diplomatieke activiteit en politieke uitlatingen over “een sprankje hoop” zo onberoerd te blijven, dat de teleurstelling niet voor de zoveelste keer zou toeslaan. Vanmorgen om tien uur werd die mogelijkheid, eindelijk, althans voor hen uitgesloten.

Maar neem, naast de familie van Terry Waite, bijvoorbeeld Sunni Mann, de vrouw van de 77-jarige ex-oorlogsvlieger Jackie Mann, die sedert diens gijzeling op 12 mei 1989 standvastig in hun huis in Beiroet is blijven wachten op diens mogelijke terugkeer. Zij kreeg gisterenmorgen van Britse diplomaten te verstaan dat áls er iemand zou worden vrijgelaten, dat naar alle waarschijnlijkheid haar echtgenoot zou zijn. Mann is oud en ziek.

Maar gisteravond werd die verwachting bijgesteld: de ambassadeur in Beiroet sprak haar nu over de Amerikaan Terry Anderson als de persoon die mogelijk vrij zou komen en van de Britse gijzelaars over John McCarthy.

“Mijn hart breekt,” zei mevrouw Mann vanmorgen in een interview, nog vóór McCarthy's vrijlating, “maar ik ben gelukkig voor John en zijn vader en voor al zijn vrienden, die zo hard voor hem hebben gewerkt.”

John McCarthy, producer voor het in Londen gevestigde persbureau Worldwide Television News, werd op 17 april 1986 gekidnapt terwijl hij op weg was naar het vliegveld van Beiroet. Hij was toen 29 jaar oud. Van al degenen die campagne hebben gevoerd voor zijn bevrijding, is Jill Morrell, zijn vriendin, de meest vasthoudende geweest.

Morrell is in de ruim vijf jaar van Johns verdwijning voor de ogen van het Britse publiek uitgegroeid van een verlegen, blond poppetje tot een nog steeds bescheiden, maar vastberaden en doelgerichte jonge vrouw. Zij weigert sinds ongeveer een jaar zich nog langer te presenteren als de girlfriend van John McCarthy en heeft de media gevraagd haar “een van de vrienden van John McCarthy” te noemen. “We weten niet hoe we John terugkrijgen”, was haar verklaring. Een claim op zijn onveranderde gevoelens wilde ze kennelijk niet bij voorbaat leggen.

Eén van de vrijwilligers van de campagne “Vrienden van John McCarthy” zei langer geleden al dat Jill Morrell het nauwelijks langer kon opbrengen met wildvreemden haar privé-emoties te bespreken, alleen maar om daardoor toegang tot de media en aandacht voor het lot van McCarthy te krijgen. “Ze is bijna bezig met marketing van een product en dat staat haar intens tegen.”

Nog maar drie jaar geleden moesten de vrienden van John McCarthy bedelen om de 2.000 pond bij elkaar te krijgen, die hen in staat zou stellen de vrijgelaten Franse gijzelaar Jean Paul Kauffmann en diens familie te laten overkomen naar het Conservatieve Partijcongres in Blackpool.

Op de bijeenkomst van "De Vrienden van John McCarthy', in de marge van dat partijcongres, kwamen maar twee Conservatieve politici opdagen. Toch is de vrijlating van de Franse gijzelaars in Libanon het moment geweest, waarop de aandacht van het grote publiek niet alleen meer uitging naar Terry Waite, de afgezant van de aartsbisschop van Canterbury (nu de langst gegijzelde Brit, sinds 20 januari 1987), maar ook naar McCarthy en later naar Jackie Mann.

De publiciteit kwam verder op gang door een smeekbede van McCarthy's doodzieke moeder aan zijn gijzelhouders om haar zoon vrij te laten alvorens zij zou sterven. Dat verzoek is vergeefs geweest en Mrs. McCarthy stierf zonder te weten of haar zoon nog in leven was.

Brian Keenan, de Brit met het Ierse paspoort, bracht bij zijn vrijlating, een jaar geleden, het eerste harde bewijs dat McCarthy nog wel degelijk leefde. De twee hadden lange tijd samen vastgeklonken gezeten in een kerker en Keenan had aanvankelijk geweigerd te gaan, omdat hij McCarthy niet wilde achterlaten. Vanaf het allereerste begin van zijn vrijlating maakte hij duidelijk dat hart en ziel nog steeds waren bij de andere gijzelaars in Beiroet, McCarthy en “een man met blote voeten in sandalen”, mogelijk Terry Waite. Over Jack Mann had Keenan geen bericht.

De Britse regering heeft het de laatste tijd meer mogelijk gemaakt om met de partijen die invloed uitoefenen op de gijzelhouders tot een vorm van overeenstemming te komen. De diplomatieke betrekkingen met Iran zijn min of meer hersteld, de contacten met Syrië na de Golfoorlog vergemakkelijkt en een Britse staatssecretaris voor buitenlandse zaken, Douglas Hogg, is onlangs op bezoek geweest in Beiroet. De families van de gijzelaars hebben er lang op aangedrongen dat stille diplomatie hand in hand zou gaan met openlijke onderhandelingen, ook al zijn zij niet ex-premier Thatcher afgevallen die zei nóóit met terroristen te zullen onderhandelen.