Shell helpt bij verbranden van insekticide uit Niger

ROTTERDAM, 6 AUG. Shell-Nederland heeft vorige maand geholpen bij de vernietiging van een oude voorraad insekticide uit de Afrikaanse staat Nigerdie het bedrijf dertig jaar geleden aan dat land had geleverd.

Door bemiddeling van Shell is 54 ton Dieldrin, een insekticide dat in de jaren vijftig en zestig werd gebruikt tegen sprinkhanenplagen in de Afrikaanse woestijnen en in Azie, verbrand bij de Afvalverwerking Rijnmond (AVR-Chemie). Minister Alders van milieubeheer gaf vergunning voor de import en vernietiging van het gif in Nederland.

De directe kosten van de vernietiging en het transport, 350.000 dollar, zijn betaald door de Amerikaanse en Duitse ontwikkelingsorganisaties USAID en GTZ. De regering van Niger had deze organisaties verzocht behulpzaam te zijn bij het opruimen van de oude voorraad Dieldrin. Shell heeft geen kosten in rekening gebracht voor haar technische bijstand, training en hulpverlening.

Shell-Chemie is in 1987 gestopt met de produktie van Dieldrin en enkele jaren later werd ook de aanmaak van andere, vergelijkbare insekticiden zoals Aldrin en Endrin stopgezet omdat bleek dat ze bij verkeerd gebruik een ernstig gevaar vormden voor de gezondheid. Intussen zijn de nieuwe produkten Fastac en Nomolt ontwikkeld, die bij verkeerd gebruik minder gevaren opleveren maar dezelfde werking hebben als Dieldrin bij de bestrijding van sprinkhanen en termieten.

Niet bekend

Volgens prof. Lucas Reijnders van de Stichting Natuur en Milieu is uit de “lange geschiedenis van veel schade” met de toepassing van Dieldrin duidelijk gebleken dat deze chloorkoolwaterstof, die giftig is voor alle dieren en de mens, ook bij normale toepassing grote gevaren oplevert. In de Derde Wereld hebben zich ook veel ongevallen met het gif voorgedaan, omdat het gebruik van goede beschermingsmiddelen daar in de praktijk gebrekkig is.

Dieldrin is opgebouwd uit een zeer persistente stof die geleidelijk vervluchtigt in de bodem, maar in de atmosfeer blijft en soms op honderden tot duizenden kilometers afstand van het besproeide veld in het zeewater wordt teruggevonden, zegt Reijnders. Zelfs op de Noordpool en de Zuidpool zijn sporen Dieldrin aangetroffen.

Begin jaren zestig heeft zich bij Shell-Chemie door een storing in Pernis een lozing van Telodrin voorgedaan waardoor gewassen en dieren in de omgeving werden vergiftigd en eidereenden en meeuwen op de Westelijke Waddenzee massaal omkwamen. Shell is nog in een proces met de Staat gewikkeld over kosten voor sanering van de Zellingwijk in Gouderak die is gebouwd op een voormalige stortplaats van drins (onder andere Dieldrin).

Prof. Reijnders noemt de nieuwe, door Shell ontwikkelde middelen om sprinkhanen te bestrijden “acceptabel”, “al kun je niet zeggen dat zich daarmee helemaal geen problemen zullen voordoen. Met name Fastoc is behalve voor sprinkhanen ook dodelijk voor koudbloedigen zoals vissen en kreeften, maar het is telkens een kwestie van afwegen. De sprinkhanen moeten bestreden worden en liefst zo goed mogelijk.”