Olifantspas verandert niets

“Met oorlog heeft niemand iets te winnen, iedereen verliest. Alleen door vrede zijn we allemaal winnaars”, zei de Sri-Lankese president Premadasa gisteren naar aanleiding van de slag om de Olifantspas tussen het regeringsleger en de Tamil Tijgers, die de militairen - voorlopig - in hun voordeel hebben beslist. Premadasa kon nauwelijks meer bezijden de waarheid zitten met zijn gemeenplaats. Overwinningen worden geboekt op het slagveld, waarna de winnaar vrede, lees: zijn voorwaarden, oplegt aan de verliezer en dat is iets dat Premadasa wel zou willen maar waartoe hij niet bij machte is.

Premadasa deed zijn uitspraak ook niet uit vredelievendheid, maar uit wanhoop. Hij weet dat de strijd nog niet voorbij is en zijn leger mogelijk een Pyrrus-overwinning heeft behaald. Reden voor de president om in een adem en tegen beter weten in de Tijgers op te roepen zich over te geven.

De Bevrijdingstijgers van Tamil Eelam, ook wel naar de Engelse afkorting LTTE genoemd, worden gerekend tot de meest geharde en fanatieke guerrillastrijders van deze tijd. In de dichtbegroeide jungle van het noorden en oosten van Sri Lanka, waar de Tamils hun eigen staat, Eelam, wensen te vestigen, hebben ze in amper tien jaar tijd een reputatie van onverzettelijkheid en meedogenloosheid opgebouwd.

De Tijgers hebben een zeer strakke interne organisatie, waarin absolute gehoorzaamheid wordt verlangd aan de grote leider Prabhakaran. Gevreesd zijn de Zwarte Tijgerinnen, de vrouwenbataljons van de LTTE, die in gevechtskracht en inzet niet onderdoen voor de mannen. De guerrillastrijders kunnen niet meer beschikken over hun eigen leven, dat doet 'Prabha'. Rajiv Gandhi werd in mei hoogstwaarschijnlijk vermoord door een Zwarte Tijgerin, die door de LTTE-leider op een zelfmoordmissie was gestuurd om de Indiase ex-premier te straffen voor diens anti Tijger-standpunt. Het laatste wat de Tamil Tijgers zullen doen is zich overgeven.

Bij de slag om de Olifantspas waren geen onafhankelijke waarnemers, zodat we moeten afgaan op de mededelingen van de beide partijen, die zoals gewoonlijk in het eigen voordeel uitvallen. Zeker is dat 8.000 man ontzettingstroepen de regeringsbasis bij de pas hebben bereikt, dat spreken de Tamils niet tegen, maar uit het feit dat de militairen drie weken hebben gedaan om een traject van negen kilometer af te leggen, valt af te leiden dat de strijd bijzonder zwaar is geweest. Het verleden van de Sri-Lankese burgeroorlog kennende mogen we ervan uitgaan dat de gevechten bloedig en wreed waren. Sinds het begin van de oorlog, in 1983, hebben beide kampen met grote hardheid elkaar bestreden.

Het regeringsleger mag het legerkamp bij de Olifantspas hebben veiliggesteld, daarmee is nog geen overwinning bereikt. In de zomer van 1990 had een soortgelijke wekenlange strijd plaats om een oud-Hollands fort in Jaffna, dat dienst deed als militaire basis. Het leger wist aanvankelijk de Tamil Tijgers te verdrijven, maar gaf in tweede instantie de basis op, waardoor Colombo in feite het hele schiereiland ten noorden van de Olifantspas opgaf.

Ditmaal zal de regering langer stand willen houden. Verlies van de Olifantspas zou de feitelijke verwezenlijking van het Tamil-streven naar een eigen staat betekenen. De legerbasis bevindt zich nu gesoleerd in een door Tijgers beheerst gebied. 'Prabha' zal alles op alles zetten de basis alsnog in handen te krijgen.