Milieuprotesten tegen uitbreiding van golfbaan

De Golfclub Lauswolt in Beetsterzwaag wil haar in de bossen gelegen 9-holes baan uitbreiden tot een 18-holes officiele wedstrijdbaan. Daarvoor moet onder meer bijna zes hectare bos worden gekapt. Dit heeft tot veel protesten heeft geleid. Volgens de tegenstanders wordt dan tevens een beekdal naast het bos en de golfbaan onherstelbaar beschadigd.

BEETSTERZWAAG, 5 AUG. “Iedere golfer is een natuurliefhebber”, zegt E.J. de Leur, bestuurslid van de in 1963 opgerichte Golf- en Countryclub Lauswolt in Beetsterzwaag. “De beginnende golfer wordt bijgebracht de baan niet te beschadigen. Als je onder het spel een tak breekt, krijg je een strafslag. Maar het spel is nu eenmaal 18-holes. We hebben nu twee lussen van negen holes, maar het is natuurlijk leuker om op 18 verschillende holes te spelen. Anders maak je twee keer hetzelfde rondje.” De Leur lijkt nauwelijks onder de indruk van de commotie die de uitbreidingsplannen van 'Lauswolt' te weeg hebben gebracht.

Er moet bijna zes hectare oud loof- en naaldbos worden opgeofferd voor de negen extra holes, waarbij een even groot gebied direct weer wordt aangeplant. De Golfclub heeft op eigen initiatief de effecten op de baanvergroting laten onderzoeken. “En als dat negatief was uitgepakt waren we er niet aan begonnen”, zegt De Leur. “Uit dat onderzoek bleek dat er juist aan de randen van de golfbaan natuurlijke vegetatie is te vinden. Als je golft wil je door een mooi natuurgebied lopen.” “Als we over de baan lopen horen we heel wat gefluit van vogels. Of je ziet reeen of konijnen over de baan lopen”, vult vice-voorzitter mevr. M. A. Dijksma aan. “Dat is een leuk gezicht. Die beesten hebben er niks van te lijden. Golfers zijn rustige mensen, ze zorgen niet voor rumoer en geluidsoverlast.”

Golf is de snelst groeiende sport van Nederland en Lauswolt kan dat merken. Er is een sinds enige tijd een ledenstop. Nu de vereniging 450 leden telt is een uitbreiding naar 18-holes een absolute noodzaak, zo stelt Dijksma. “Als je zoveel leden hebt kun je met een 9-holes baan niet uit de voeten.” Dijksma sluit niet uit dat de Golfclub juridische procedures zal aanspannen als de uitbreiding alsnog wordt geblokkeerd. In het najaar beslissen GS van Friesland of er een verklaring van geen bezwaar kan worden afgegeven. De gemeente Opsterland heeft de aanlegvergunning al verstrekt.

Al in 1986 waren er plannen om de baan uit te breiden, die schitterend is gelegen op het landgoed Lauswolt, te midden van bossen die in de vorige eeuw werden aangelegd door rijke Friese adellijke families. De club stelde haar plannen tot drie keer bij: oorspronkelijk zou een nog groter stuk bos worden gekapt. In oktober 1990 stemde de gemeenteraad van Opsterland in met de vergroting tot een 18-holes baan.

Wat wethouder H. van der Harst betreft kan die zo snel mogelijk beginnen. Een 18-holes baan zal een belangrijke impuls aan de streek geven, zo meent hij. “Een grotere baan is van economisch belang voor de streek. De baan ligt bij een hotel, waar 85 mensen werken. Dat is niet niks. Misschien kunnen ze dan arrangementen gaan verstrekken.”

J. Jonker van de Natuurbeschermingsvereniging Gorredijk strijdt al jaren tegen de door hem verfoeide golfbaan. Hij glimlacht hoofdschuddend om de argumenten van de golfmensen. “Dit is een natuurgebied! Een van de nog weinige beekdalen in ons land met een natuurlijk karakter. Maar die mensen hebben een bord voor hun kop.” Bezwaar na bezwaar heeft hij al ingediend. Recentelijk ging zijn natuurclub in beroep bij de Kroon tegen de wijziging van het bestemmingsplan om de uitbreiding mogelijk te maken. Hij is van plan te procederen tot de Raad van Europa. “Een bestemmingsplan kun je alleen wijzigen als er een groot gemeenschappelijk belang mee gediend is. Dit is alleen een golfbelang.”

Jonkers bezwaren richten zich onder andere op het kappen van het oude oerbos. “Er zijn eiken bij van 100 en 200 jaar oud. Die halen stikstof uit de lucht en werken zuiverend. Zo'n ecosysteem krijg je door boscompensatie nooit meer terug.” De golfbaan ligt ingeklemd tussen het natuurreservaat Van Oordt's Mersken en het gebied Olterterp-Lauswolt, dat op de nominatie staat voor beschermd natuurmonument. Jonker verwacht dat er onherstelbare schade wordt aangericht aan een kilometerlange strook beekdal langs het Koningsdiep, waar zeldzame planten groeien als de zegge en de grote boterbloem. Daar zijn twee holes gepland. Jonker: “De natuur wordt ernstig verstoord door machines, grasmaaiers en mensen.” Ook vreest hij de gevolgen van het gebruik van chemicalien, insecticiden en kunstmest.

Jonker wordt voor een groot deel in zijn bezwaren gesteund door het consulentschap Natuur, Milieu en Faunabeheer van het ministerie van Landbouw in Gorredijk. Districtshoofd J.G. Wesselink zegt dat zijn dienst door een fout - een ambtenaar was ziek, vervangers zagen het te laat - geen bezwaar heeft ingediend tegen de vergunning om een 18-holes baan aan te leggen. Hij beschouwt dat als een gemiste kans, omdat hij graag had willen toelichten dat uitbreiding in strijd is met het regeringsbeleid.

Wesselink: “In het natuurbeleidsplan van de regering staat dat de natuur de komende 25 a 30 jaar meer ruimte moet krijgen. Golfbanen in bestaande natuurgebieden mogen niet worden uitgebreid. Het beekdal is een belangrijke ecologische verbindingszone. Door die te behouden kunnen planten en dieren een ander leefmilieu bereiken. Als de baan groter krijg je een breuk in die zone en twee losse gebieden. Voor veel dieren, zoals muizen en hagedissen, ontstaat er dan een onderbreking in hun migratieroute. Opeens staan ze voor een muur. Ze durven niet verder, verliezen hun dekking. Inteelt en verzwakking van de soort zijn het gevolg. In het ergste geval sterven ze uit.” De golfclub gelooft volgens Wesselink niets van een ernstige verstoring van het beekdal. “Het leuke is natuurlijk dat je als golfclub een zo gevarieerd mogelijk terrein hebt, een deel in het bos, in het open veld en langs het water.”