Eerste en tweede Sjirov

Begrijp ik het goed dat zich voor het open toernooi van Biel (Zwitserland) meer dan honderd Russen hadden aangemeld? Het lijkt kras, maar Schachwoche schrijft dat het toernooibudget de huisvesting van honderd of meer Russen niet toeliet en dat daarom vele sterke spelers geweigerd werden. Het is begrijpelijk dat westerse spelers de laatste jaren vaak aandringen bij toernooiorganisatoren om het aantal sovjetspelers te beperken. Het bestaan als rondreizend schaakprofessional is al moeilijk genoeg en de spoeling wordt nu wel erg dun. Rechtvaardig tegenover de Russen is het niet. Die kunnen er ook weinig aan doen dat er in hun land zoveel ijzersterke schakers zijn. Jarenlang mochten ze het land niet uit en nu ze eindelijk komen worden ze door hun westerse collega's als een sprinkhanenplaag beschouwd.

Het is dit jaar alweer het 24ste schaakfestival in Biel. De hoofdgroep is een dubbelrondige achtkamp. Ook hier domineren de Russen. Barejev en Sjirov gingen als raketten van start. Het toernooi moet dit weekeinde aflopen. Na tien ronden stond Sjirov bovenaan, een half punt boven Barejev.

Iemand om in de gaten te houden, deze Aleksej Sjirov. Vorige maand werd hij negentien jaar. Een Frans blad had vorig jaar de euvele moed om hem op grond van zijn jeugd 'een tweede Lautier' te noemen. Sjirov liet meteen weten dat het een misverstand was, hoogstens zou Lautier een tweede Sjirov genoemd kunnen worden. Hij had wel gelijk, want hij is sterker dan Lautier en zijn stijl is rijker en creatiever. De Fransen vonden in de woordenwisseling aanleiding om Sjirov een match te laten spelen, niet met Lautier maar met het andere jonge Franse talent, Olivier Renet. Sjirov won met 5,5-0,5. Het zal hem tijdelijk mild hebben gestemd tegenover de Fransen. Totdat een maand geleden de Elolijst uitkwam. Toen bleek dat de Franse organisatoren het resultaat niet hadden gemeld. Prettig voor Renet, die daardoor geen punten verloor. Bijzonder ergerlijk voor Sjirov. Nu staat hij gedeeld 23ste op de wereldranglijst. Als de match was meegeteld had hij gedeeld tiende gestaan, op gelijke hoogte met Timman.

In Biel kreeg hij weer de gelegenheid om een Frans haantje te slachten. Hij won beide partijen tegen Lautier. Liberation wijst er op dat Lautier nu vijf keer achter elkaar verloren heeft van het 'Letse monster'. We moeten tegenwoordig nauwkeurig zijn met het aangeven van nationaliteiten. Sjirov is een Rus die in Riga woont en zich heeft uitgesproken voor de Letse onafhankelijkheid. De partijen tussen de eerste en de tweede Sjirov heb ik helaas niet gezien, daarom hier een partij van Jevgeni Barejev. Hij is vierentwintig jaar en vierde op de wereldranglijst. Tegen de jonge Michael Adams won hij met verbluffend gemak.

Wit Adams-zwart Barejev, Biel 1991

1. e2-e4 e7-e6 Dit speelt Barejev altijd en hij moet dus wel een groot kenner van deze opening zijn. Toch kan Adams niet verwacht hebben dat hij in de rustige positionele variant die hij kiest zo snel in het nadeel zou komen. 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-d2 c7-c5 4. e4xd5 e6xd5 5. Pg1-f3 Pg8-f6 6. d4xc5 Lf8xc5 7. Pd2-b3 Lc5-b6 8. Lf1-b5+ Pb8-c6 9. Dd1-e2+ Deze voor de hand liggende zet bevalt me niet erg. Wit kan later van de gepende zwarte loper op de e-lijn geen goed gebruik maken en dan staat zijn dame niet goed op e2. 9...Lc8-e6 10. Pb3-d4 Dd8-c8 11. 0-0 0-0 12. Pd4xe6 Dc8xe6 Zwart staat bevredigend. Wit heeft het loperpaar veroverd, maar hij heeft daarvoor de controle over veld d4 moeten opgeven. 13. De2xe6 En na deze zet, die zwart de open f-lijn geeft en een sterk centrum, moet wit zelfs erg oppassen. 13...f7xe6 14. c2-c3 Hij ziet het gevaar nog niet. 14...Pf6-g4 Een zeer onaangename zet voor wit. Zwart dreigt 15...Pxf2 16. Txf2 e5, gevolgd door 17...Lxf2+ en 18...e4 met materiaalwinst. 15. Lc1-d2 e6-e5 Dreigt weer 16...Pxf2 16. Ld2-e1 e5-e4 Zo is het zwarte centrum met tempowinst in beweging gekomen. Wit wordt onder de voet gelopen. 17. Lb5xc6 Maakt het er niet mooier op, maar hij was waarschijnlijk bang voor 17. Pd2 Pxf2 17...b7xc6 18. Pf3-d4 Pg4-e5 19. Ta1-d1 Tf8-f6 20. Le1-d2 c6-c5 21. Pd4-e2 Pe5-d3 22. Ld2-e3 Ta8-e8 23. Pe2-g3 d5-d4 24. Le3-d2 Wit, overrompeld door de bliksemsnelle pionnenopmars, heeft het bijltje er al bij neergelegd en biedt geen tegenstand meer. Met 24. Lc1 of 24. Lg5 had hij het nog een beetje kunnen proberen.

Zie diagram 1.

24...e4-e3 Wint materiaal. 25. f2xe3 Of 25. Lc1 Pxc1 26. Txc1 e2 of 25. Le1 Pxb2 26. Tb1 e2 25...d4xe3 26. Tf1xf6 Als de loper weggaat volgt 26...e2 26...e3xd2 27. Td1xd2 Of 27. Tff1 c4+ 28. Kh1 Pf2+ 29. Txf2 Lxf2 gevolgd door Te1. 27...g7xf6 28. c3-c4 Het eindspel met een kwaliteit minder na 28. Txd3 c4+ is natuurlijk ook hopeloos voor wit. 28...Te8-e1+ 29. Pg3-f1 Pd3-b4 30. a2-a3 Te1-a1 Wit gaf op.

Bij het gemengd nieuws van deze week zien we dat de achttienjarige Loek van Wely het open toernooi van Caorle (Italie) heeft gewonnen met 7,5 uit 9, zes winstpartijen, drie remises. Schachwoch schrijft goedkeurend dat hij hiermee wederom zijn groot talent bewees. Een andere Nederlander, Klarenbeek, zonder rating en dus zonder enige internationale ervaring, werd zesde in dit toernooi. Bravo. Paul van der Sterren viel in het toernooi van Altensteig in voor Taimanov en behaalde een goede tweede plaats, 7,5 uit 11, een half punt achter de Rus Tsjernin.

Wit Schmittdiel-zwart Van der Sterren

1. c2-c4 e7-e6 2. Pb1-c3 d7-d5 3. d2-d4 Pg8-f6 4. Lc1-g5 Lf8-e7 5. e2-e3 0-0 6. Ta1-c1 h7-h6 7. Lg5-h4 c7-c5 8. d4xc5 d5xc4 9. Dd1-c2 Pf6-d5 10. Lh4xe7 Dd8xe7 11. Lf1xc4 Ziet een kleinigheid over het hoofd.

Zie diagram 2.

11...Pd5xe3 12. Dc2-e4 12. fxe3 faalt op 12...Dh4+ 12...Pe3xc4 13. De4xc4 b7-b6 14. c5xb6 a7xb6 15. Pg1-e2 Lc8-a6 16. Dc4-e4 Pb8-d7 17. 0-0 Pd7-c5 18. De4-e3 Tf8-d8 19. Tf1-d1 De7-g5 20. f2-f4 Het eindspel had misschien meer overlevingskansen gegeven. 20...Dg5-g6 21. b2-b4 Pc5-d3 22. Tc1-b1 La6-b7 23. De3-g3 Dg6-f5 24. Td1-d2 Geeft een pion weg. 24...Pd3xb4 25. Td2xd8+ Ta8xd8 26. Dg3-f2 26. Txb4 Dc5+ 26...Dxb1+ Wint nog een pion 27. Pc3xb1 Td8-d1+ 28. Df2-f1 Td1xf1+ 29. Kg1xf1 Pb4xa2 30. Kf1-f2 Pa2-b4 31. Pb1-c3 Pb4-d5 32. g2-g3 Pd5xc3 33. Pe2xc3 Kg8-f8 34. Kf2-e3 Kf8-e7 35. Pc3-a4 b6-b5 36. Pa4-c5 Lb7-d5 Wit gaf op.