WEU-macht 'laatste middel' in Joegoslavie

DEN HAAG, 2 AUG. De Westeuropese Unie moet pas overwegen een vredesmacht te formeren en naar Joegoslavie te sturen wanneer vaststaat dat op geen andere manier vrede kan worden bereikt. Dat heeft minister Van den Broek (buitenlandse zaken) gisteravond op de NOS-radio gezegd.

“Zover ben ik nog niet”, zo voegde hij daaraan toe. Vandaag leidt Van den Broek een nieuwe missie van de EG-trojka naar Joegoslavie.

Zijn Luxemburgse collega Poos, een van de leden van de EG-trojka, opperde donderdag de mogelijkheid militair in te grijpen. De Duitse minister van buitenlandse zaken, Genscher, verwerpt het idee.

Van den Broek verwonderde zich over het feit dat de Duitse voorzitter van de WEU nog geen bijeenkomst van dit Europese politieke en militaire samenwerkingsverband van negen landen bijeen heeft geroepen. Volgens Van den Broek is Duitsland niet geneigd langs militaire weg een oplossing te zoeken. Duitse militairen kunnen volgens de grondwet niet buiten het verdragsgebied van de NAVO worden ingezet. Bovendien wil Duitsland het CVSE-proces benutten om tot een oplossing te komen.

De secretaris-generaal van de WEU, Van Eekelen, zei vanochtend telefonisch vanuit Londen dat er pas over het sturen van een WEU-vredesmacht kan worden gesproken als daartoe binnen de WEU en in Joegoslavie de politieke wil bestaat. Zover is het volgens hem nog lang niet. Van Eekelen staat als secretaris-generaal van de WEU “niet te trappelen om zich in dat (Joegoslavische) wespennest te steken”. Hooguit kan worden gedacht aan een 'force of interposition', een vredesmacht die zich tussen de strijdende partijen opstelt. Daarvoor zijn enkele duizenden militairen nodig. Eerst echter moeten de twaalf landen van de EG tot de conclusie komen dat verdere ondersteuning van hun diplomatieke plannen nodig is.

Van den Broek is na contact met ambassadeur Wijnaendts, die als speciaal afgezant in Joegoslavie is, niet optimistisch over zijn nieuwe missie. “Ideale oplossingen zijn niet voorhanden. Ik vrees dat de geschiedenis van Joegoslavie ons ook leert dat die niet gemakkelijk te vinden zullen zijn, onder geen omstandigheden. Zelfs wanneer je zou denken in termen van veel omvangrijker operaties a la vredesmachten en wat dies meer zij, valt niet in te zien hoe dat snel tot blijvende oplossingen kan leiden. Maar men moet doen wat men kan en men moet zich niet laten ontmoedigen door tegenslagen. Slovenie is hoopgevend geweest, maar we staan nu eigenlijk voor de eerste werkelijke uidaging en dat is Kroatie”, aldus Van den Broek.