De juweliers van de kleine Rue de la Paix

De duurste straten ter wereld in het Monopoly-spel zijn dat in werkelijkheid niet altijd. Onze verkenningstocht langs peperdure winkelpromenades, -pleinen en -boulevards in de wereld voert vandaag door Parijs: langs de dure juweliers van de Rue de la Paix.

PARIJS, 2 AUG. De Rue de la Paix is slechts 230 meter lang. Ze verbindt de Place de l'Opera met de Place Vendome, het niet geheel ronde plein met in het midden de hoge bronzen kolom, gemaakt van 1200 kanonnen die Napoleon Bonaparte bij de slag van Austerlitz buit maakte. De Rue de la Paix is voor Parijse begrippen maar een kleine straat, maar nog steeds een met reputatie: hier en op de Place de Vendome, waar Napoleon, de keizer, op zijn kolom hoog boven het aardse publiek is verheven, vindt men Frankrijks beroemdste juweliers.

De echt fameuze namen in deze branche treft men aan op de Place de Vendome waar tenslotte ook Charvet (overhemden met een winkelprijs van 300 gulden), Cartier en Chanel zijn gevestigd in de buurt van het hotel Ritz, geliefde verblijfplaats van Ivana Trump en andere koopkrachtige klanten van de Franse haute couture. De gasten van Ritz behoeven het plein maar over te steken om bij Chaumet of Boucheron of Van Cleef & Arpels juwelen of een aardig horloge te kopen. De Nederlander die te weinig cash heeft - een mooi flesje parfum bij Boucheron kost 300 gulden - kan tot zijn verrassing bij een kantoor van de NMB terecht - de bank van de Middenstand bevindt zich tussen de vestiging van de Deutsche Bank en de juwelier Gianmaria Buccalati.

Maar dat wil niet zeggen dat de Rue de la Paix, al sinds de vorige eeuw de straat van de Parijse juweliers, niet langer meetelt. Op nummer 9 bevindt zich nog altijd 'Mellerio dits Mellets' die zich van koningin Marie-Amelie, de echtgenote van Louis Philippe, al de 'bijoutier de la Reine des Francais' mocht noemen. In de etalage van Mellerio zijn eenvoudige 'klokjes' van het merk Favre Leuba (prijs 2500 gulden) uitgestald naast in goud en diamanten uitgevoerde horloges die niet geprijsd zijn, maar bij navraag tussen de 50.000 en 70.000 gulden kosten. Of het hierbij om een record gaat, blijft een vraag: even verderop, in de acht etalages van Cartier zijn prijskaartjes eveneens discreet afwezig.

De concierge aan de overkant, tegenover Mellerio, weet echter dat “het slecht gaat”. Twee jaar geleden stond de straat vol met auto's van ambassades - vaak uit landen op continenten die zich mogen verheugen in ontwikkelingshulp - zo weet hij. Sinds de Golfoorlog zit de klad in de verkoop van produkten de 'haut gamme', zegt de concierge die al dertig jaar vanuit zijn hokje uitziet op de straat waar op de dag van mijn bezoek slechts twee en dus teleurstellend weinig Jaguars stonden geparkeerd. De 74-jarige Lucienne Offenthal, wier overleden echtgenoot in 1935 een juwelierszaak begon vlak bij de Place de l'Opera, spreekt van een andere verandering: “Alles is gedemocratiseerd”.

Haar winkel - een beetje juwelen, een beetje objets d'art - is aan die ontwikkeling ontsnapt. De inrichting is nog origineel voor-oorlogs, evenals die van Henri Maupion, de stoffenwinkel op de hoek met de Rue Danielle Casanova die de Rue de La Paix kruist voordat de Place Vendome begint. Naast Lucienne Offenthal bevindt zich Cristofle 'Bijoux d'Orfevre'. Ook een oude naam, maar hier verstaat men de tijdgeest. In de etalage vormt een grote reproduktie van Monet's beroemde schilderij Le dejeuner sur l'herbe de achtergrond voor een uitstalling van borden, bestek en al het andere wat de verwende picknicker maar nodig heeft, zoals een verzilverde wijnkoeler van 3.850 francs, bijna 12.000 gulden.

Democratisering - op nummer zes bevond zich ooit de Orfevrerie Aucoc die gespecialiseerd was in 'bidets de voyages', een hygienisch gereedschap voor de happy few dat door de uitvinding van de douche van de markt is verdrongen. Nu bevinden zich hier Kuwait Airways en een schoonheidsinstituut, waar een complete ontharing van de benen mogelijk is voor slechts 130 francs. Wie na deze behandeling een deur verderop gaat, kan zich - mits van de vrouwelijke kunne - ontspannen in de stoombaden van een 'Relax Center' dat een orientaalse traditie nakomt. 'Nue et nette' verblijft men even in een hammam met 'echt vrouwelijke sfeer' alvorens weer de straat op te gaan.

Daar treft men direct de vertegenwoordigingen van Royal Jordan Airlines, South Africa Airways en - bien etonne de se trouver ensemble - het toeristenbureau van Israel. Aan de overkant zijn Sabena en de Hongaarse luchtvaartmaatschppij Malev gevestigd tussen de winkels van Paloma Picasso ( Parijs, New York, Tokio), Alfred Dunhill en de juwelier Bry & Co wiens Blancpain horloges, die behalve de tijd de fases van de maan aangeven, een kleine 16.000 gulden per stuk kosten. Evenals op de Place Vendome zijn in de Rue de la Paix een duur hotel (Westminster, vier sterren) en meer dan een bank gevestigd, die misschien een kostbare aankoop kan financieren.

Op nummer 23 huist de Commerzbank in een prachtig gebouw met een ovale entree met een geel en wit glas-in-lood dak, ooit een modehuis in hoeden. In het Heron Building op nummer acht, het nieuwste en lelijkste van de straat, zijn enkele Japanse banken gevestigd. Het clienteel uit een ander deel van de wereld kan wellicht terecht bij de vestiging van Banoarabe, wat staat voor 'Banque de l'Orient arabe et d'outre mer'. Gewoon geld wisselen kan bij een bescheiden bureautje van de Banque de Neuflize, Schlumberger, Mallet, een naam die in geen modern Monopolyspel zou mogen ontbreken.

Boven de winkels op het straatniveau bevinden talloze kantoren in de diepe zes tot zeven verdiepingen tellende panden, die vaak zijn opgetrokken rond binnenplaatsen. Ook hier vindt men talloze namen 'haute gamme', zoals Parfums Rothschild, Anshindo (parels), Mondi (mode) en Taroni 'tissus haute couture', broederlijk in een pand met de ECU Banking Association. Rond tien procent van de namen op de koperen platen op de binnenplaatsen zijn Japans, zoals Mitsui Life International en Sun Motoyama. Het Japanse bedrijfsleven is dit gedeelte van Parijs (2e arrondissement) volop aanwezig.

Is de Rue de la Paix nog steeds de duurste straat van Parijs zoals in de Franse versie van Monopoly? De antwoorden op deze vraag lopen uiteen. Wat de juweliers betreft is de straat een goede tweede na de Place de Vendome, wat de prijzen van kantoorruimte aangaat is de Rue de La Paix duur, maar niet uitzonderlijk duur. In het pand op nummer twee heeft makelaar Bourdais enkele bureaux te huur. Een bureau in 'oude staat' kost 2.700 tot 3.000 francs per vierkante meter aan huur per maand; 'nieuwe staat' is duurder: 3.300 tot 4.000 franc per vierkante meter. De gemiddelde huurprijs is het centrum van Parijs bedraagt 3.000 francs. Een baas en zijn secretaresse, die twee bureau's en twee stoelen in beslag nemen, geven aan huur dus al gauw de loonkosten van een modale werknemer uit.

In het klassement van de Parijse vastgoedprijzen is de Rue de la Paix al lang gepasseerd door de 'gouden driehoek' nabij de Champs Elysees, waarvan onder andere de Avenue Montaigne deel uitmaakt. Philips had aan deze straat zijn Franse hoofdkwartier, dat in 1989 werd verkocht voor 1,4 miljard francs (450 miljoen gulden), een bedrag dat leuk bijdroeg aan de boekwinst van het concern over 1989. Op nr. 1, rondpoint des Champs-Elysees, bevindt zich een klein pand waar per vierkante meter 5.350 francs (met uitzicht) of 4.500 francs (aan de binnenzijde) aan huur wordt gevraagd, maar dat is dan ook het duurste kantoorgebouw van de Franse hoofdstad.

De Rue de la Paix is afgezien van de juweliers die zeker voor de helft van hun omzet van draagkrachtige buitenlanders afhankelijk zijn, nog een gewone Parijse straat. Met enkele oude winkels, zoals Aux vieux Paris, een antiquair, en die van Lucienne Offenthal, een dochter van Russische immigranten, maar nu het archetype van een bejaarde Parisienne. Ooit, lang geleden, bezocht ze Nederland en nog weet ze “dat men in alle hotels Frans sprak”. In de Rue de la Paix is relatief veel kantoorruimte die te huur of te koop is omdat, zoals de concierge op nr. 2 zegt, “teveel mensen die boven hun stand leven, achter hun koperen naamplaatje bezwijken”.

Maar als de huurprijzen verder stijgen, dreigt gevaar op het niveau van de begane grond. De juweliers houden het wel vol, in de mode kan van alles misgaan (op nummer een ging Gre's twee jaar geleden ten onder), maar een cafe, waar een tap en een toilet zijn, zal dat nog rendabel kunnen worden geexploiteerd, ook al kost een glas bier nu al vijf of zes gulden? In de 'gouden driehoek' is de restaurantie al vrijwel geheel verdwenen. De Rue de la Paix telt maar een cafe-restaurant. Dat monopolie zou maar moeten blijven.