Vazen als corpulente kleuters

Tentoonstelling Hedendaags Delfts Blauw. Beeldend kunstenaars in confrontatie met de traditie (met Rob Brandt, Jan van den Dobbelsteen, Jan van Goethem, Judith Gor, Marion Herbst, Marja Hooft, Bert Loerakker, Roel Mollema en Anne van der Waerden). T-m 15 sept. Gemeentemuseum Roermond, Andersonweg 4, Roermond. Di-vr 11-17u, za-zo 14-17u. Inl 04750-33496.b

In kunstkringen wordt nog altijd neergekeken op keramiek, al verwerken meer en meer kunstenaars aardewerk in sculpturen of installaties. Denk maar aan Kounellis. Potten, schalen en vazen - gepresenteerd in een kale vorm zonder glazuur of opsmuk, nieuw gemaakt, gevonden of gekocht als ready-made - verwijzen meestal naar de klassieke oudheid.

In Nederland kan een zelfstandig werkend kunstenaar die niet over een eigen oven beschikt terecht in het onlangs van Heusden naar Den Bosch verhuisde Keramisch Werkcentrum. Dit centrum benaderde een paar jaar geleden een tiental kunstenaars en vormgevers voor een uitzonderlijk project. De kunstenaars werden in de gelegenheid gesteld om bij twee aardewerkfabrieken ervaring en inspiratie op te doen. Verdeeld in twee groepen waren zij voor enekele weken te gast bij de NV Koninklijke Porceleyne Fles anno 1653 in Delft en Tichelaars Koninklijke Makkumer Aardewerk- en Tegelfabvriek BV in Makkum. Na deze periode verwerkten zij in het Keramisch Werkcentrum hun indrukken in een aantal kunstwerken die te zien zijn op de tentoonstelling 'Hedendaags Delfts Blauw. Beeldend kunstenaars in confrontatie met de traditie'. De kunstenaars hebben opmerkelijk genoeg keurig aan de verwachtingen voldaan en zijn allemaal met werkstukken present. Alleen ontbreekt wegens ruimtegebrek in Roermond het werk van Dora Dolz.

Een tentoonstelling die als bindend element hetzelfde materiaal heeft, is net zo weinigzeggend als boeken gezet in hetzelfde lettertype of linnen beschilderd met uitsluitend acrylverf. Toch is er een aantal kunstenaars dat een sterke bijdrage levert aan 'Hedendaags Delfts Blauw' en een betere context verdient. Jan van den Dobbelsteen geeft met zijn bijdrage aan dat hij ontevreden is met de recente traditie van de Porceleyne Fles. Hij liet de fabriek tien leeuwenvazen maken zoals die in het verleden daar geproduceerd werden. Het zijn schitterende Nederlandse versies van een van oorsprong Chinese gemberpot. De vazen met een omvang van een corpulente kleuter zijn onbruikbaar gemaakt doordat de deksels zijn vastgesmolten op de pot. Erg origineel is de keuze van deze pot niet, want de Amerikaanse beeldhouwer Allan McCollum gebruikte dezelfde vorm ook al eens. Maar bij McCollum ging het er om een conflict zichtbaar te maken tussen serieprodukt en unieke vorm. Hoe dan ook: de leeuwenvazen zijn prachtig en Van den Dobbelsteen maakte er door toevoeging van verschillende kleuren en motieven in meerdere glazuurlagen een geslaagde opstelling van.

Anne van der Waerdens bijdrage bestaat uit een eenvoudig en fraai gestileerde vergiet-kom op een schaal. Een pas gewassen krop royale krulsla heeft voldoende ruimte om vanuit de lichtgrijze kom uit te leken naar een donkerblauwe schaal met stippen die corresponderen met de gaten in de kom. Van der Waerden en Van den Dobbelsteen zijn de enigen die iets bijzonders van de opdracht hebben weten te maken. Beide vanuit een bijna tegengestelde invalshoek. De overige exposanten zijn blijven steken in halfslachtige kunstbedoelingen.