Landsbergis: aanval aan grens was provocatie

MOSKOU, 1 AUG. Van alle kanten is tot nu toe terughoudend gereageerd op de overval die gisternacht op een Litouwse grenspost is gepleegd en waarbij zeven mensen om het leven kwamen.

De Litouwse president, Vytautas Landsbergis, heeft gisteren slechts in voorzichtige termen beschuldigingen geuit aan het adres van “terroristen” uit het leger dan wel “de mafia”. En president Michail Gorbatsjov van de Sovjet-Unie heeft de staatsveiligheidsdienst KGB onmiddellijk opdracht gegeven bij het onderzoek te assisteren.

Bij de nachtelijke aanval op een douanekantoor aan de grens tussen Litouwen en Wit-Rusland zijn in totaal zeven mensen om het leven gekomen. De actie werd uitgevoerd op de dag dat de Amerikaanse president Bush in Moskou zijn steun aan het Baltische vrijheidsstreven had uitgesproken. In Litouwen hebben de 'zwarte baretten', de elitetroepen van de binnenlandse strijdkrachten, gisteren onmiddellijk ontkend dat zij de hand hebben gehad in het geweld. Ook de 'zwarte baretten' uit Letland, die in januari van dit jaar een soortgelijk bloedbad hebben aangericht in de hoofdstad Riga, hebben elke betrokkenheid tegengesproken.

Deze zogenaamde Omon-eenheden waren de afgelopen maanden verantwoordelijk voor een groot aantal overvallen op Baltische grensposten. Daarbij vielen echter nooit doden of zwaargewonden.

Sovjet-minister van binnenlandse zaken, Boris Pugo, die formeel verantwoordelijk is voor de Omon, reageerde gisteren “diep geschokt” op de gebeurtenissen. President Gorbatsjov betuigde op de persconferentie ter afsluiting van het staatsbezoek van zijn Amerikaanse collega George Bush zijn “medeleven met de families”. “We doen er alles aan om dit soort acties te onderzoeken en te voorkomen”. Zonder het met zoveel woorden te zeggen, suggereerde Gorbatsjov dat de actie aan de Litouwse grens het werk is van provocateurs. “We zitten nu in een proces van politieke dialoog. Maar dat bevalt niet iedereen”, aldus de president.

De Litouwse president Landsbergis concludeerde in het parlement in Vilnius, dat in spoedzitting bijeenkwam, dat de overval een “provocatie is om de top in Moskou te overschaduwen”. Hij zei te vermoeden dat de moordpartij is aangericht “door Sovjet-militairen, door de zwarte baretten of door de mafia”. Volgens Landsbergis moet niet worden uitgesloten dat de mafia verantwoordelijk is, omdat de georganiseerde misdaad in de Sovjet-Unie zich met hand en tand zal verzetten tegen de instelling van grenzen die zijn vrijheid van handelen beperken.