CANADA

Canada is een immens land waarin de percentages Franssprekenden, behalve in Quebec (81%) en New Brunswick (32%) schommelen tussen de 0,37% in New Foundland en 5% in Ontario. Toch heeft die Franse minderheid het voor elkaar gekregen dat Canada in 1969 officieel tweetalig werd. Deze boekentoptien zal zich beperken tot de Engelstalige boeken.

Behalve de boeken op de toptien van het grootste en enige landelijk verspreide dagblad The Globe and Mail, die is samengesteld uit de gegevens van 500 (wisselende) over het land verspreide boekwinkels en die van het eveneens in heel Canada gelezen opinieweekblad Maclean's zijn er titels over plaatselijke politieke of culturele onderwerpen waarvan de verkoopcijfers ter plekke die van de landelijke bestsellers soms overtreffen. Onbetwist het meest verkochte non-fictionboek is Iron John van de Amerikaanse dichter Robert Bly. Het belandde in december op de top-10, staat sinds eind januari op de eerste plaats, daarvan slechts gedurende vijf weken verdreven door de beruchte Nancy-Reagan- biografie van Kitty Kelley, en een week door het giftige lasterlijke: You'll never eat lunch in this town again van Julia Phillips. Iron John gaat over de identiteits- crisis waarin mannen verkeren sinds de rolpatronen doorbroken zijn, vrouwen mannenwerk verrichten en feministen de vloer aanvegen met de mannenrol in gezin en maatschapij. Het boek is een psychologische speurtocht naar waarachtige manlijkheid. Bly vertelt hoe de vorming tot man duizenden jaren lang geschiedde via inwijdingscere- monies waarin de jongeman met opzet wonden toegebracht kreeg waardoor de 'ziel' het lichaam binnen kon gaan. Mannen moeten hun kwetsbaarheid niet loochenen maar erkennen, pas dan kunnen ze tot volle wasdom komen.

De lijst van 15 juni: (C=Canadees) 1. Robert Bly: Iron John 2. Kitty Kelley: Nancy Reagan; the unauthorized biography 3. Tom Harpur: Life after death (C) 4. Julia Phillips: You'll never eat lunch in this town again 5. Martin Gilbert: Churchill: A life 6. Barbara Killinger: Workaholics (C) 7. David Macfarlane: The danger tree (C) 8. Phil Jenkins en Ken Ginn: Fields of Vision (C) 9. Rosemary Sullivan: By Heart (C) 10.Bob Woodward: The Commanders Op 3 onderzoekt Harpur, publicist over regligieuze en ethische onderwerpen, of er het leven na de dood bestaat. ''If Harper's research and reasoning was the stuff of which sermons were made... churches wouldn't be empty.'' (Toronto Star) Op 4 Julia Phillips, ze kreeg in 1974 een Academy Award voor de (co-) produktie van The Sting, maar is nu uitgerangeerd. In haar autobiografie neemt ze wraak op Hollywoods film- elite. Ze spuit kwaadaardigheden over Warren Beatty, Goldie Hawn, Martin Scorsese, Sophia Loren e.a. Op 6 wijst psychologe Killinger op de oorzaken en gevaren van het dwangmatige werken en geeft aanwijzingen hoe het werk en gezinsleven in evenwicht te brengen. Op 7 een familiegeschiedenis uit New Foundland en op 8 het verslag van een reis langs Canada's farms van oost naar west, in foto's en verhalen van bewoners. Op 9 een meeslepende biografie van auteur Elizabeth Hart (1914-1986) die maar twee romans schreef omdat ze het te druk had met leven. Haar meesterwerk uit 1945 draagt de mooie titel: By Grand Central Station I sat down and wept. Op 10 journalist Bob Woodwards monografie over de Golfoorlog, een lezenswaardig verhaal in afleveringen over de werkwijze van de leiding van het Pentagon. In de mooie overzichtelijke boekwinkel Mary Scorer in Winnipeg, rustige sfeer, Bach op de achtergrond, zegt Tim Hart (een boekverkoper die net zijn eerste roman naar een uitgever heeft gestuurd) dat de titels op de landelijke lijst ook daar goed verkopen, maar hij draagt een aantal boeken van plaatselijke auteurs aan die het minstens zo goed doen. Twee biografieen over kleurrijke politici, een boekje over het jiddische leven in de eens bloeiende, maar geheel verdwenen joodse wijk in Noord-Winnipeg en het ook landelijk goed verkochte Paddle to the Amazone, een reisverslag van Don Starkell die met zijn zoon per kano van Winnipeg naar de Amazone trok. Voorts A snug little flock, The social origins of the Riel Resistance 1869-70, van de in 1947 in Nederland geboren Frits Pannekoek. Over Louis Riel, de Frans-Canadees met een tikkeltje Indiaans bloed, die in 1885 tot de strop veroordeeld werd omdat hij de laatste opstand van Metis en Indianen had geleid (met het kruis, hij loste zelf geen schot), zijn al planken vol geschreven. Pannekoek belicht de sociale achtergronden die leidden tot de eerste Metis-opstand en het stichten van de toen minuscule staat Manitoba. Bij Duthie Books in Vancouver brengt James Brymner mij tien goed lopende lokale titels: o.a. twee over de omstreden, onlangs tot aftreden gedwongen, rechtse gouverneur Van der Zalm die in 1948 als 13-jarige jongen uit Holland naar Canada kwam en onze naam geen eer aandeed. Voorts The West beyond the West - a history of British Columbia door Jean Barman; Three men and a forester, een levendig verslag over het wanbeleid van het staatsbosbeheer uitgegeven door Harbour Publishing van Howard White, die zelf een autobiografische bestseller over de westkust en zijn bewoners schreef waar hij deze maand de Leacock-prijs (voor humor) voor ontving: Writing in the rain; een heruitgegeven klassieker The Curve of Time over een jonge weduwe die vanaf 1927 met haar vijf kinderen elke zomer de wateren van BC doorkruiste. In Toronto bij de Longhouse Book-shop, de enige boekhandel ter wereld die alleen Canadese auteurs verkoopt, wordt de geschiedenis van BC ook genoemd als zeer goed verkocht, evenals The unmaking of Canada door Robert Chodos e.a., die o.a. een biografie van Mulroney op hun naam hebben. Unmaking is een studie naar de factoren die hebben geleid tot de huidige complexe crisis waarin het land is geraakt, volgens de auteurs zijn die te vinden in het beleid van de laatste vier decennia. Ook een bestseller daar: A Meech Lake Fostmorten, wat zijn de gevolgen van het mislukken van het Meech Lake akkoord? Longhouse werd opgericht en vele jaren gedreven door de Nederlandse Beth Appeldoorn, die er samen met partner Susan Sandler een waar literair centrum van maakte, een begrip voor Canada-adepten uit de hele wereld. Twee jaar geleden verkocht zij de zaak, hielp de nieuwe eigenaar verhuizen naar een groter pand en trainde het nieuwe personeel, onder wie Ria Bleumer, die zeventien jaar geleden als 17-jarige naar Canada emigreerde en die nu de Nederlanse klant in eigen taal te woord staat.