Tientallen doden, troepen Oostenrijk naar grens; Luchtaanvallen op twee vliegvelden van Slovenie

LJUBLJANA, 28 JUNI. De federale luchtmacht van Joegoslavie heeft vanmorgen de vliegvelden Brnik bij Ljubljana en van Maribor en een grenspost gebombardeerd. Bij de in hevigheid toenemende botsingen tussen Joegoslavische en Sloveense eenheden zijn al tientallen doden gevallen. Het Joegoslavische leger voerde vanuit Kroatie versterkingen aan. Oostenrijk stuurt troepen naar de grens, heeft de minister van defensie gezegd.

Een woordvoerder van de Sloveense regering meldde vanmorgen dat een hangar en vier personenauto's zijn vernield bij de aanval op het vliegveld van Brnik. De Sloveense radio heeft de bevolking in de omgeving van het vliegveld opgeroepen hun huizen te verlaten. Het vliegveld, dat ten noordwesten van Ljubljana ligt, was afgelopen dinsdag door de federale regering gesloten en gistermorgen door het Joegoslavische leger omsingeld. Het vliegveld bleef echter in handen van het Sloveense leger. Dat heeft op de landingsbaan brandweerwagens en vrachtwagens gezet om te voorkomen dat eenheden van het Joegoslavische leger door de lucht zouden worden aangevoerd. Volgens cijfers van het Sloveense ministerie van defensie zijn er gisteren tijdens gevechten tussen het Sloveense en het Joegoslavische leger ongeveer honderd doden en gewonden gevallen. “Slovenie is in oorlog”, aldus minister van defensie Janez Jansa. Aan de kant van het Sloveense leger zouden slechts drie doden zijn gevallen. Volgens een woordvoerder van de regering in Belgrado zijn er aan federale zijde vijf doden gevallen en raakten drie officieren en zeven soldaten gewond. Het Sloveense leger heeft volgens het ministerie in Ljubljana vijf helikopters neergeschoten en enige tientallen krijgsgevangenen gemaakt. Het ministerie zegt dat er zo'n 160 soldaten en officieren van het Joegoslavische leger naar het Sloveense leger zijn overgelopen. In Belgrado werd dat bericht tegengesproken. Het Joegoslavische leger is er gisteren in geslaagd bijna alle internationale grensovergangen te bezetten. In de meeste gevallen gaven de Sloveense politiemensen zich over voordat er een schot was gelost. In sommige gevallen gebeurde dat na felle gevechten. De meeste grensovergangen zijn gisteren de hele dag gesloten geweest. Gisteravond werden bij sommige grensposten buitenlandse toeristen in staat gesteld het land te verlaten. Bij de Joegoslavisch-Oostenrijkse grensovergang Jezersko werd de grenspost door het Joegoslavische leger met granaten beschoten, waarbij enkele granaten op Oostenrijks grondgebied terechtkwamen. Het felst is gevochten om de grensovergang Sentilj, 20 kilometer ten noorden van Maribor.

Pag. 5

'Republiek Slovenie is in oorlog met Joegoslavie'

Bij het plaatsje Ormoz, tien kilometer ten noorden van Maribor, was een tiental vrachtwagens op de weg geplaatst om te voorkomen dat tanks van het Joegoslavische leger Sentilj zouden bereiken. Om drie uur in de middag schoot het Joegoslavische leger de barricade in brand. Het Sloveense leger opende daarop met met anti-tankgranaten het vuur op de tanks en stelde vijf tanks buiten gevecht. Tijdens gevechten die daarop volgden werd een officier van het Joegoslavische leger gedood, twee soldaten van het Sloveense leger en twee burgers raakten gewond. De grensovergang Sentilj was vanmorgen nog steeds in handen van de Sloveense politie. Vanmorgen zijn hier opnieuw hevige gevechten uitgebroken en de Joegoslavische luchtmacht voerde bombardementen op de post uit. Ook de grensovergang Hodos zou nog in handen van de Slovenen zijn. Volgens het Sloveense persbureau STA werd gisteren op zo'n twintig verschillende plaatsen gevochten. In het voorstadje van Ljubljana, Trzin, verloren daarbij vier soldaten van het Joegoslavische leger en een soldaat van het Sloveense leger het leven. Door de talrijke wegversperringen werd het verkeer in Slovenie gisteren ernstig gehinderd. Bij benzinestations vormden zich lange rijen. In de winkels is een tekort aan spijsolie, suiker en andere levensmiddelen. De tekorten worden volgens een regeringswoordvoerder veroorzaakt doordat de bevolking op grote schaal levensmiddelen hamstert. “Er is geen enkele reden tot paniek, zowel de voorraden van levensmiddelen als ook van benzine garanderen een verzorging van twee maanden,” aldus de regeringswoordvoerder. De Sloveense minister van defensie Janez Jansa, beschuldigde gisteren voor de televisie het leger ervan er op uit te zijn de Sloveense politieke leiding te arresteren en te vervangen door leden van de Liga van Communisten-Beweging voor Joegoslavie. Deze partij werd eind vorig jaar door de legerleiding opgericht, de helft van de leden van het politbureau bestaat uit hoge legerofficieren. Jansa verklaarde een geheim militair document in handen te hebben gekregen waaruit blijkt dat het huidige ingrijpen van het leger in Slovenie al enige maanden zorgvuldig is voorbereid. De acties van het Joegoslavische leger zouden volgens Jansa uitgevoerd worden onder de codenaam “Bedem”, dat zou nog eens bevestigd zijn door stafkaarten die in een van de buitgemaakte tanks gevonden zijn en die gisteren op de televisie werden getoond. Gisteren is in opdracht van de Sloveense regering de elektriciteit van de kazernes van het Joegoslavische leger afgesloten en zijn de telefoonverbindingen verbroken. Het is de Sloveensebedrijven verboden levensmiddelen aan het Joegoslavische leger te leveren. Het Joegoslavische leger heeft gisteren uit vliegtuigen pamfletten afgeworpen waarin de Slovenen wordt medegedeeld dat het leger slechts een bevel van de regering uitvoert. Ze roept de bevolking op zich niet te laten misleiden en waarschuwt er voor dat alle verzet met geweld gebroken zal worden. Alle Sloveense partijen hebben gisteren in vaak emotionele verklaringen laten weten volledig achter de regering te staan. De Sloveense radio en televisie, die gisteren de hele dag het nieuws brachten over het verloop van de gebeurtenissen, berichtten dat de Slovenen zich massaal aanmelden voor het Sloveense leger. De oproep van de Sloveense president, Milan Kucan, aan de Sloveense soldaten en officieren om uit het Joegoslavische leger te deserteren werd gisteren om het uur door de radio herhaald. Omdat het de soldaten van het Joegoslavische leger niet is toegestaan naar de Sloveense radio te luisteren zou de oproep nog niet tot spectaculaire resultaten geleid hebben. De Kroatische president, Franje Tudjman, heeft zijn Sloveense ambtgenoot in een brief laten weten dat ook Kroatie zijn burgers heeft opgeroepen niet deel te nemen aan de vijandelijkheden in Slovenie. “Wij zullen alles in het werk stellen dat Kroatie niet betrokken raakt bij het agressief optreden van het Joegoslavische leger in Slovenie.” De nationale raad van Kroatie heeft gewaarschuwd dat de politie en de nationale garde in actie zullen komen als het federale leger in actie komt. Vanmorgen was het in Kroatie weer rustig nadat de afgelopen nacht zeventien mensen gewond waren geraakt bij botsingen met het leger in de omgeving van de kazerne in Osijek. Premier Ante Markovic heeft Kroatie en Slovenie opgeroepen hun onafhankelijkheid voor drie maanden op te schorten, de wapens neer te leggen en onderhandelingen te beginnen. De Sloveense president Milan Kucan verklaarde naar aanleiding daarvan dat Slovenie pas bereid is Ante Markovic te ontmoeten wanneer het Joegoslavische leger naar haar kazernes is teruggekeerd. Ook zei hij dat de onafhankelijkheid van Slovenie geen onderwerp van onderhandeling kan zijn. Op de vergadering van het federale staatspresidium in Belgrado waren slechts vijf van de acht leden aanwezig. De Kroaat Stipe Mesic en de Sloveen Janez Drnovsek weigeren naar Belgrado te gaan zo lang Stipe Mesic niet tot president wordt gekozen. Mesic werd in mei twee keer door vertegenwoordigers van Servie en Montenegro weggestemd. Daarmee is Joegoslavie sinds 15 mei zonder president en zonder opperbevelhebber van de strijdkrachten. De Macedonier Wasil Topokovski weigerde eveneens naar Belgrado te komen. De bijeenkomst heeft niet tot concrete besluiten geleid.