Muqam uit China is snelle vurige operette

Concert: Holland Festival: De Zijderoute met muziek van het Oeigoer Muqam Ensemble uit de Chinese provincie Xinjiang. Gehoord: 27-6 Grote Aula Tropeninstituut. De Zijderoute wordt 28 en 29-6 besloten met muziek uit Siberie-Boerjaten.

Waar is de leider? Dat was lange tijd de vraag bij het optreden van het Oeigoer Muqam Ensemble gisteren in het Tropeninstituut. Het orkest liep zo gesmeerd, de samenzang was zo perfect, de danspassen pasten zo volmaakt, hier moest wel een regisseur achter zitten. Pas helemaal aan het eind verschenen er, aangevoerd door een man met een videocamera, twee heren in het grijs op het podium. Zij spreidden hun armen, zwaaiden naar het uit zijn zetel gerezen publiek en leidden het 25-koppige ensemble bescheiden maar trots de coulissen in. Hun trots was terecht: het muqam ensemble had een perfecte show afgeleverd. 'Een kleurrijke operette vol vuur en vaart', had er dan ook best in het programmaboekje mogen staan, maar dat kon natuurlijk niet. Punt een, het Holland Festival is een serieuze organisatie, en punt twee, het Tropeninstituut is geen music hall. Het uit de autonome provincie Xinjiang afkomstige Oeigoer Ensemble (Oeigoeren zijn een 5 miljoen zielen tellende minderheid) heeft zo zijn eigen opvatting van de 'muqam', een van de Arabisch-Perzische cultuur 'geleende' suitevorm. De voornamelijk met strijk- en tokkelinstrumentengemaakte muziek is in alle opzichten zeer beweeglijk, de koorzang is enthousiast, bij het heftige af, de vocale en instrumentale solo's zijn kort, en geheel in de collectieve beweging geintegreerd. Hetzelfde geldt voor de dans die hoofs, sierlijk en virtuoos is. Opmerkelijk is bij dit al de vermenging der seksen, in de islamitische cultuur nogal zeldzaam. Praktisch is deze integratie wel, omdat de hele show over de liefde lijkt te gaan. Man zoekt vrouw en vice versa. Hoe ver de emancipatie is voortgeschreden blijkt als vlak na de pauze een zevental vrouwen zich met instrumenten tussen de mannelijke orkestleden nestelt. Dat hun koorlied, niet als de mannenzang uit de volle borst komt, maar snerpend diep uit de keel, is een raadsel dat door het programmaboek niet wordt opgehelderd. In elk geval geeft het de universeel professionele voorstelling toch nog een Chinees 'kleurtje'. Goede arrangementen en dito choreografieen, een prachtige aankleding, een vlotte presentatie, het kan niet op. Nu nog een leider met charisma op het podium en het Oeigoerse Muqam Ensemble kan in Carre. Dat er pas in de toegiften muzikaal iets mis ging is tekenend; voor de vuist weg improviseren, die fase is de groep voorbij.