Blaaspijp

Een dokter en een brandweerman stonden te praten bij een brandende olieput in Koeweit. “Wat een vreselijke vervuiling”, zei de dokter, “kijk eens naar al dat ongezonde roet dat de lucht in vliegt. Er is maar een oplossing en die is om de branden zo snel mogelijk te blussen.” “Tja, met die doelstelling ben ik het uiteraard eens”, zei de brandweerman, “maar wat het roet betreft is dat niet de enige oplossing. Want je zou het ook kunnen wegkrijgen door de olie juist beter te laten verbranden.”

Vandaag gaan we laten zien dat roet uitstekend brandbaar is. We hebben nodig: een kaars, een oud porseleinen schoteltje, een limonaderietje, een kleine paperclip, een speld en lucifers. Steek de kaars aan en beroet een deel van het schoteltje. Vouw het limonaderietje aan een uiteinde om en sluit het af met de paperclip. Prik met de speld ongeveer een centimeter van het gedichte uiteinde een gaatje. Houd het rietje even onder de kraan zodat het niet te snel warm kan worden en blaas dan door het rietje in de kaarsvlam. Er ontstaat een kleine, felle horizontale vlam (als die van miniatuur lasapparaat); richt deze op de roetlaag op het schoteltje. Zoals je ziet kun je met de hete, geconcentreerde vlam uit de blaaspijp het beroete schoteltje gemakkelijk (brand)schoon branden. Kennelijk is roet wel degelijk brandbaar. Roet komt vrij wanneer olie, kolen, benzine, petroleum, kaarsvet of andere mengsels van koolwaterstoffen onvolledig verbranden. Onvolledige verbranding krijg je wanneer er te weinig lucht wordt aangevoerd of de temperatuur te laag is. Door in de proef een kleine vlam te maken met een hoge luchttoevoer, zorg je ervoor dat de verbranding wel volledig is en dat je de roetlaag helemaal schoonbrandt. Roet in de lucht is een veel voorkomend milieuprobleem. Roet is heel schadelijk voor de longblaasjes en bovendien zitten er giftige stoffen in. Bijna overal waar brandstoffen worden verbrand komt wel roet vrij. In het verkeer bijvoorbeeld zorgen bussen, vrachtwagens en andere auto's die op diesel rijden voor roetoverlast. Een mogelijke oplossing is om het roet niet uit de uitlaat te laten ontsnappen, maar weg te vangen met een filter.