'Afschrikking niet meer nodig'; Z-Afrika tekent verdrag tegen atoomwapens

JOHANNESBURG, 28 JUNI. Zuid-Afrika zal het non-proliferatieverdrag (NPV) ondertekenen. Het verdrag is bedoeld om de verspreiding van kernwapens tegen te gaan.

Dat heeft de Zuidafrikaanse minister Botha van buitenlandse zaken gisteren bekendgemaakt. “Dit is onze bijdrage aan een atoomwapenvrije zone in zuidelijk Afrika.” Volgens Botha heeft Zuid-Afrika nimmer atoomwapens getest. De minister weigerde gisteren echter te bevestigen of te ontkennen of het land ooit een eigen atoomwapen heeft ontwikkeld. In 1979 rezen sterke vermoedens dat Zuid-Afrika bezig was met het testen van atoomwapens. In dat jaar ving een Amerikaanse satelliet voor de kust van Zuid-Afrika signalen op die karakteristiek zijn voor een ontploffing van een atoombom. Er werd aangenomen dat het land bij de ontwikkeling van atoomwapens nauw samenwerkte met Israel. Botha ontkende dit gisteren echter nadrukkelijk. “Zover als ik weet is het antwoord definitief, categorisch nee.” Volgens Botha dwong het internationale wapenembargo Zuid-Afrika er toe “de potentiele afschrikking te ontwikkelen inherent aan de capaciteit om nuclaire wapens te produceren”. Hij wees er gisteren op dat die situatie totaal is veranderd. “We hebben die potentiele afschrikking niet meer nodig, gezien alle dramatische veranderingen in de wereld, gezien de verminderde spanning in zuidelijk Afrika en in de rest van de wereld (...). Nu Zuid-Afrika op weg is om weer internationaal geaccepteerd te raken, hebben we deze potentiele nucleaire afschrikking niet langer nodig.” Zuid-Afrika telt een enkele kernenergiecentrale en twee nucleaire onderzoeksinstellingen. Ondertekening van het NPV betekent dat het land de centrale en de instellingen moet openstellen voor inspectie door het Internationale Atoom Energie Agentschap. Het verdrag stamt uit 1970 en is inmiddels door 141 landen ondertekend. Het verbiedt de aangesloten landen atoomwapens te maken dan wel te kopen. Het besluit van Zuid-Afrika om het NPV te tekenen, valt daags voor de Europese top in Luxemburg, het komend weekeinde. Tijdens die top zullen de EG-ministers van buitenlandse zaken onder meer praten over mogelijke opheffing van sancties tegen Zuid-Afrika. Minister Van den Broek van buitenlandse zaken heeft aangekondigd er bij zijn collega's in Brussel op aan te dringen de sportboycot op te heffen. Eerder al besloot de EG-ministerraad het investeringsverbod in te trekken evenals het verbod op handel in Zuidafrikaanse krugerrands, staal en ijzer. Botha zei gisteren te hopen dat de EG-ministers “de juiste besluiten” zullen nemen. (AFP,Reuter,AP)