Walesa spreekt opnieuw zijn veto uit over Poolse kieswet

WARSCHAU, 27 JUNI. De Poolse president Lech Walesa heeft gisteren voor de tweede keer zijn veto uitgesproken tegen de omstreden kieswet; daarmee wordt de krachtmeting tussen de president en de Sejm, de Poolse Tweede Kamer, voortgezet. De Sejm wees eind vorige week met een ruime tweederde meerderheid de bezwaren van Walesa tegen de door een presidentieel veto getroffen kieswet van de hand. De president op zijn beurt weigerde daarop de kieswet te ondertekenen. Hij dreigde zondag het parlement te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven, maar gisteren gaf hij toe daar volgens de grondwet het recht niet toe te hebben.

De omstreden kieswet gaat terug naar de Sejm, dat nu het veto opnieuw ongedaan kan maken (daarvoor is opnieuw een tweederde meerderheid nodig), of zal buigen voor de wil van de president. Walesa vindt de kieswet te ingewikkeld. Hij vreest dat de wet resulteert in een parlement vol kleine partijtjes, hetgeen de vorming van een stabiele meerderheidsregering onmogelijk zou maken. Bovendien wil Walesa dat de kiezer zich bij verkiezingen moet uitspreken voor een partij, en niet voor personen op de kandidatenlijsten, en dat de kerk moet worden toegestaan zich met verkiezingen te bemoeien door het geven van een stemadvies. De Sejm wil van deze twee eisen niets weten. Tijdens het conflict zijn de emoties, vooral die van Walesa, hoog opgelopen. Dinsdag noemde de president het parlement “illegaal” omdat het is samengesteld op grond van de afspraken aan de ronde tafel in mei 1989. Hij dreigde opnieuw het naar huis te sturen, een maatregel die grotendeels symbolisch is omdat het parlement al heeft besloten zich te ontbinden, maar die de Poolse politiek sterk zou polariseren. Nu al dreigt de campagne voor de verkiezingen van oktober, de eerste vrije parlementsverkiezingen in Polen sinds decennia, in het teken van Walesa's optreden te staan, in plaats van in dat van de economische en politieke hervormingen.