VS en Europa achten situatie zeer bedreigend

WASHINGTON-BRUSSEL, 27 JUNI. De Verenigde Staten en de Westeuropese landen hebben gewaarschuwd voor de dreigende situatie in Joegoslavie. Toeristen wordt aangeraden voorlopig niet met vakantie te gaan in dat land.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, heeft gewaarschuwd dat de situatie in Joegoslavie met de minuut gevaarlijker wordt en dat de gebeurtenissen in dat land in een stroomversnelling zijn geraakt. “Het is werkelijk een kruitvat en de situatie verslechtert terwijl ik spreek”, aldus de minister in een toespraak in Rosslyn (Virginia). De Amerikaanse president Bush riep de Joegoslaven op aan de onderhandelingstafel te gaan zitten en hun geschillen niet met geweld te beslechten. Bush' woordvoerder, Marlin Fitzwater, voegde daar later aan toe dat de Verenigde Staten “de territoriale integriteit van Joegoslavie blijven erkennen en steunen”. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken raadt Amerikaanse toeristen aan hun reizen naar Joegoslavie voorlopig uit te stellen in verband met de gevaarlijke situatie in het land. De regering in Londen heeft een soortgelijke waarschuwing gegeven. De meeste Oosteuropese landen hebben terughoudend gereageerd op de Sloveense en Kroatische onafhankelijkheidsverklaring. Een woordvoerder van de Tsjechoslowaakse president Havel zei dat zijn land “de Joegoslavische federatie als de enige wettige staat op het Joegoslavische grondgebied beschouwt”. Polen meende, bij monde van minister van buitenlandse zaken Skubiszewski, dat de tijd voor erkenning van de twee republieken nog niet is gekomen. Moskou heeft tot dusver geen officieel commentaar gegeven. Wel is een Litouwse parlementaire delegatie op bezoek in Kroatie. De leden van deze delegatie worden in Zagreb omschreven “als de eerste officiele gasten van de nieuwe onafhankelijke staat Kroatie”. (AP, Reuter, AFP) (VO) Onze correspondent in Brussel voegt hieraan toe: Ook bij de Europese Gemeenschap heerst grote bezorgdheid dat de gebeurtenissen in Joegoslavie uit de hand lopen en dat er gebruik zal worden gemaakt van geweld. Dat zei gisteren de Nederlandse minister Van den Broek (buitenlandse zaken) tijdens de presentatie voor de internationale pers in Brussel van de plannen voor het Nederlandse voorzitterschap van de EG, dat per 1 juli begint. Van den Broek wees er op dat de Europese Gemeenschap haar bemiddeling aanbiedt in het conflict tussen Slovenie en Kroatie enerzijds en de Joegoslavische staat anderzijds. Hij noemde het positief dat de republieken, die zich eergisteren onafhankelijk hebben verklaard, bereid blijven te onderhandelen. De Europese Gemeenschap moet volgens Van den Broek die dialoog aanmoedigen. De Europese Gemeenschap heeft eerder deze week, net als de VS, laten weten dat ze de twee republieken niet zal erkennen. Op de vraag of de EG daarmee bedoelt dat de eenheid van de Joegoslavische federale staat “tot elke prijs” moet worden gehandhaafd zei de Nederlandse minister dat wanneer er een gewelddadige situatie zou ontstaan gedacht zou kunnen worden aan het 'crisismanagment' waarover is gesproken tijdens de bijeenkomst van de Conferentie voor veiligheid en samenwerking in Europa (CVSE), vorige week in Berlijn.