Toewijzing commercieel tv-net aan regels gebonden

DEN HAAG, 27 JUNI. De omroepen TROS en Veronica krijgen van minister d'Ancona van WVC niet vooraf de garantie dat zij op een van de ethernetten als commerciele omroep kunnen gaan uitzenden.

De toewijzing van een ethernet kan volgens de minister pas plaatshebben als daar duidelijke en objectieve criteria voor zijn opgesteld. Behalve Veronica en TROS hebben nog ruim veertig andere gegadigden bij WVC een verzoek ingediend voor een commerciele omroep. De toewijzing van een ethernet mag niet in strijd zijn met de Europese regels voor mededinging. Een studie daarnaar is uiterlijk aan het einde van dit jaar gereed, zo zegde d'Ancona gisteren de Tweede Kamer toe tijdens mondeling overleg over haar zogenoemde Pinksternotitie over de toekomst van de publieke omroep. Ze zei dat een ethernet niet aan de hoogst biedende zal worden verkocht, maar dat omroep- en cultuur-politieke criteria zullen worden meegewogen bij de toewijzing. Als Veronica en TROS zich als gegadigden voor een ethernet aanmelden zal volgens de minister een “onomkeerbare overgangsfase” ontstaan, waarbij de twee omroepen (naar het model van het meerjarenplan van de NOS) een net beheren dat extra reclame mag uitzenden. Dit als “voorbereiding” op de commerciele status. Tijdens de overgangsfase zal worden beslist over de toewijzing van het ethernet. Mocht na toetsing van alle (dan inmiddels vastgestelde) criteria het net toch aan een andere gegadigde worden toegewezen, dan rest Veronica en TROS niets anders dan als commerciele omroep te gaan uitzenden op de kabel. “Een weg terug is er niet”, aldus d'Ancona. Als dit de omroepen niet bevalt kunnen ze ook beginnen via de kabel en vandaaruit een gooi doen naar het dan vrij te komen ethernet. Commerciele omroep via de kabel wordt binnenkort mogelijk. De Tweede Kamer nam eerder dit jaar de Wet commerciele omroep aan. De Eerste Kamer moet de wet nog behandelen. De Kamer reageerde geschrokken op de procedure die TROS en Veronica moeten volgen om in aanmerking te komen voor een ethernet. De PvdA vreesde dat TROS en Veronica erdoor zouden worden ontmoedigd. d'Ancona dacht daar anders over: “Dit was bekend.” Ze noemde de ledenraad van Veronica, die afgelopen zaterdag instemde met het commercieel worden van de omroep, “durfachtiger” dan de Kamer. Ze zei dat TROS en Veronica een hele goede kans maakten aan de criteria te voldoen. d'Ancona zegde de Kamer gisteren toe met de omroepen in Hilversum te gaan praten over de manier waarop zij kunnen meebetalen aan een tekort van circa 100 miljoen gulden in 1995. Een meerderheid van de Kamer wijst het idee van de minister af om dit tekort door leden van omroepverenigingen te laten betalen. d'Ancona wilde van de leden 25 gulden per jaar extra vragen. De minister wees erop dat dit bedrag slechts was bedoeld als richtlijn. De Hilversumse omroepen mogen van de bewindsvrouwe ook een beroep doen op hun eigen reserves of bijvoorbeeld het abonnement van de omroepgids verhogen. Een verhoging van de omroepbijdrage om de tekorten te dekken is voor dit kabinet “onbespreekbaar”, aldus d'Ancona. Pas “als alles mislukt” kan “in de verre toekomst” een verhoging van de omroepbijdrag niet worden uitgesloten, zo zei de minister. Een verdere samenwerking tussen de Hilversumse omroepen per net acht zij onontkoombaar. Zij wees er wederom op dat, uit bedrijfseconomische oogpunt, een organisatievorm per net noodzakelijk is. Daarbij sluit ze een “fusie” van bestaande omroepen niet uit. Tegen het CDA-Kamerlid Beinema zei ze dat ze een dergelijke verregaande vorm van samenwerking niet zal 'afdwingen'. “We willen het wel stimuleren”, aldus d'Ancona.