BOHMISCH

In 1975 hield de president van het California Institute of Technology (Caltech) een plechtige bijeenkomst toen hem het nieuws bereikte dat een van de hoogleraren van Caltech benoemd was tot lid van de Akademie voor Wetenschappen van Roemenie.

Dit bracht een andere professor, James Mayer, op een idee. Samen met een aantal collega's van de Faculteit Elektrotechniek ging hij over tot het oprichten van de 'Kaiserliche Konigliche Bohmische Physical Society'. Oorkondes werden gedrukt op rijstpapier, voorzien van een zwarte adelaar, een groot rood lakzegel en de handtekeningen van H. H. Kollen (president) en B. Manfred Ullrich (secretaris). Enkele tientallen collega's van prof. Jim Mayer, verspreid over de hele wereld, kregen zo'n oorkonde toegestuurd met een begeleidend schrijven erbij, waarin werd meegedeeld dat hij of zij benoemd was tot lid van de Bohmische Society vanwege de grote verdiensten in ... (en dan volgde het specialisme van betrokkene). Tegelijkertijd werden brieven verstuurd aan de directies van de researchlaboratoria van deze onderzoekers of aan de rector van hun universiteit, met inderdaad het beoogde effect. In verscheidene laboratoria en universiteiten over de hele wereld werden collega's van Jim Mayer door hun bazen in het zonnetje gezet. Het verhaal doet de ronde dat in het grote IBM Research Center in New York het werk werd stil gelegd en drie medewerkers in het openbaar werden gehuldigd voor hun baanbrekend onderzoek aan ... Ook is er een foto van medewerkers ven Bell Labs, die lachend hun oorkondes tonen aan hun directeur. In 1975 werd, tijdens het congres over Ion Beam Analysis in Karlsruhe, ook de eerste Bohmische bijeenkomst gehouden. De leden luisterden naar een voordracht over 'Wine Analysis with Ion Beams'. Na een korte voordracht hieven de leden van de Bohmische Society het glas. Dit zette scheve ogen bij de overige congresgangers in Karlsruhe, niet wegens de wijn maar om het exclusieve karakter van dit vreemde gezelschap. Prof. Jim Mayer omringde zich met een raad van wijze mannen, die de zorg kreeg voor het aannemen van nieuwe leden. Thans is het ledental reeds gestegen tot boven de driehonderd; de meesten zijn voorgedragen door vrienden en collega's, sommigen hebben zichzelf aangemeld. Een lid van de raad heeft de moeite genomen een dikke brief te schrijven om te verhinderen dat een van zijn eigen collega's lid zou worden van de Bohmische Society. Inmiddels zijn er vijftien Bohmische bijeenkomsten geweest, waarbij voordrachten gehouden werden over zulke onderwerpen als het gebruik van ionenbundels in de archaeologie, in de astrofysica, in de moderne materiaalkunde, bij de analyse van kunstvoorwerpen, etc. De jaarvergadering van de Bohmische Society wordt volgende week gehouden aan de Technische Universiteit Eindhoven tijdens het tiende internationale congres over Ion Beam Analysis. Dit maal zal de voordracht gaan over Ionenbundels op het Toneel. Een paar jaar geleden kwam een collega uit Uganda in ernstige moeilijkheden. Hij was kennelijk in ongenade gevallen bij Idi Amin. De ledenlijst van de Bohmische werd gebruikt voor een oproep om brieven te schrijven en wetenschappelijke publikaties te sturen naar deze collega in Uganda, die volledig gesoleerd dreigde te raken. Tot grote vreugde van iedereen was hij er op de laatste Bohmische bijeenkomsten weer bij. Canadese collega's waren bang dat ze hun researchbudget kwijt zouden raken. De ledenlijst van de Bohmische werd gebruikt en uit de hele wereld stroomden de aanbevelingen binnen. Daarop kon de hele groep verhuizen naar een nieuw laboratorium in Canada. Op het visitekaartje van Liu Bai-Xin staat achter zijn naam vermeld: Member of the Bohmische Physical Society. Grijnzend legt hij uit: 'Ik had niets anders om achter mijn naam te zetten, sinds de culturele revolutie is de doctorsgraad afgeschaft'. Liu Bai-Xin is thans associate-professor in engineering physics aan de Tsinghua Universiteit van Peking. In 1981 was hij een van de eersten die van de nieuwe 'open policy' in zijn land gebruik maakte en hij werkte een jaar in Caltech. Nu is hij waarschijnlijk de enige Chinees die lid is van de Kaiserliche Konigliche Bohmische Physical Society; tussen een miljard Chinezen heeft hij toch iets bijzonders. Wie de computer van de universiteitsbibliotheek om de publikaties vraagt van B. Manfred Ullrich, krijgt een lange lijst van meer dan honderd wetenschappelijke artikelen over ionenbundels en hun toepassingen, allemaal verschenen sinds 1975. In navolging van prof. Jim Mayer hebben vele vakgenoten B. Manfred Ullrich als co-auteur van hun wetenschappelijke publikaties toegevoegd. De meesten deden dit gewoon voor de grap, sommigen omdat ze wilden laten zien ook tot het illustere gezelschap te behoren, een enkeling koos B. Manfred Ullrich om tenminste een co-auteur te hebben, zodat in de publikatie niet steeds het woordje 'ik', maar 'wij' komt te staan. Manfred Ullrich is niet alleen een veelschrijver geworden, wie de Science Citation Index erop naslaat, zal zien dat hij ook een van de meest geciteerde fysici is sinds 1975. Onlangs is er een dik boek verschenen bij Elsevier Science Publishers, met op de kaft als enige verantwoordelijke auteur: B. Manfred Ullrich. Het gaat hier om een bundeling van driehonderd bijdragen aan een groot internationaal congres over het gebruik van ionenbundels, dat door prof. Jim Mayer georganiseerd werd. Het heeft hem heel wat overredingskracht gekost om Elsevier zover te krijgen dat ze zijn eigen naam van het kaft weglieten. In zijn voorwoord legt B. Manfred Ullrich uit dat dit boek het resultaat is van de gezamenlijke inspanning van alle vakgenoten, die allen hebben bijgedragen als onderzoekers, congresgangers, auteurs en referees, met een resultaat waarop allen trots kunnen zijn en waarvoor B. Manfred Ullrich hen hartelijk bedankt. Vorig jaar werd prof. Jim Mayer opgebeld door een collega die bij een sollicitatie te horen had gekregen dat hij onmogelijk een expert in het opgegeven vakgebied kon zijn want z'n naam kwam niet eens voor op de ledenlijst van de Bohmische Society. Ik vraag mij af of illustere gezelschappen als de Hollandse Maatschappij voor Wetenschappen, of de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen heel anders tot stand zijn gekomen dan de Kaiserliche Konigliche Bohmische Physical Society.