Aandachtig gebogen over vele mishandelde kindergezichtjes

De tandarts is bij uitstek degene om kindermishandeling te signaleren. Toch gebeurt het zelden. Door onwetendheid. . Kassebaum, Denise K. en anderen. Recognition and reporting of childabuse: A survey of dentists. General dentistry, May-June 1991, pp. 159-163. Dr. M.A.J. Eykman is eventueel te bereiken onder de nummers: 020-5188246 of 020-5188230.

Volgens de landelijke stichtingbureaus inzake kindermishandeling is het aantal meldingen van mishandeling in ons land het afgelopen jaar met 12 procent toegenomen. Hoe kindermishandeling wordt omschreven en hoe deze stijging te verklaren is, wordt niet geheel duidelijk. Maar het is onmiskenbaar dat seksuele kindermishandeling de laatste jaren meer aandacht krijgt. Op scholen schijnt men meer aandacht voor het probleem te hebben en men lijkt eerder bereid vermoedens van kindermishandeling te rapporteren. In Nederland kennen we echter nog geen meldingsplicht voor deze gevallen. Dit in tegenstelling met een aantal staten van de Verenigde Staten waar ook tandartsen onder degenen horen die verplicht zijn verdachte gevallen van kindermishandeling aan te geven. Doen zij dit niet dan kunnen zij in sommige staten zelfs worden beboet of disciplinair door hun beroepsorganisatie worden aangepakt. In andere disciplines van de Amerikaanse gezondheidszorg zijn hulpverleners zelfs al aangeklaagd en veroordeeld, wegens malpraxis, omdat zij nagelaten hadden de gevallen van kindermishandeling te rapporteren. Verschillende auteurs hebben beschreven hoe men kindermishandeling kan herkennen. Omdat circa 65 procent van de lichamelijke gevallen van kindermishandeling in het hoofd-halsgebied zijn te vinden, hebben tandartsen een unieke gelegenheid mishandeling te diagnostiseren en te rapporteren. Maar kennelijk gebeurt dit in de Verenigde Staten niet of maar weinig. Uit een Amerikaanse steekproef, waarbij 146 kindertandartsen (kindertandheelkunde is in Amerika een apart specialisme), bleek dat slechts 9 procent ooit eens een geval van kindermishandeling had aangegeven. Een ander onderzoek bij tandartsen wees uit dat zelfs maar 45 procent van de ondervraagden zich ervan bewust was dat zij wettelijk verplicht waren gevallen van kindermishandeling aan te geven. Texas is een van de staten waar kindermishandeling veel voorkomt. In een recent onderzoek zijn duizend tandartsen, kaakchirurgen en kindertandartsen geenqueteerd waarbij werd gevraagd of zij in staat waren een onderscheid te maken tussen aangezichtsletsels die het gevolg waren van ongelukken en die het resultaat waren van kindermishandeling. Verder werd hun gevraagd of ze op de hoogte waren van het gedrag van kinderen die seksueel zijn misbruikt. Ten slotte kregen ze een aantal vragen die verband hielden met de wijze van rapporteren van dergelijke gevallen en waar zij dat moesten doen. De resultaten waren niet bemoedigend. Ongeveer een derde van de steekproef zond de vragenlijst terug. 36 procent van die groep verklaarde dat zij het vermoeden hadden dat ten minste een van hun patientjes het slachtoffer was van kindermishandeling. 19 procent van de groep had minstens een keer een zaak gerapporteerd en 22 procent verklaarde te weinig kennis te hebben om aangezichtsletsels door mishandeling te kunnen diagnostiseren en dat dat feit juist de belangrijkste reden was dat zij dit zelden of nooit deden. Ten slotte gaf het merendeel van de groep aan dat deze enquete hen bewust had gemaakt van de problematiek en dat hun kennis over het herkennen van lichamelijke verwondingen en emotionele gedragingen bij misbruikte kinderen zeker was vermeerderd. De auteurs bevelen aan dat tandartsen meer alert worden voor deze problematiek. Zeker in een land als de Verenigde Staten waar geschat wordt dat bij de groep kinderen tussen 3 en 17 jaar ongeveer 600.000 tot 2 miljoen gevallen van kindermishandeling per jaar voorkomen. Dat wil zeggen 33 gevallen per 1000 kinderen, hetgeen een stijging betreft van 212 procent vergeleken bij 1976. Een gezaghebbende Amerikaanse organisatie op dit gebied schat dat er bij 20.000 gevallen per jaar sprake is van zeer ernstige mishandeling met ongeveer 2000 tot 5000 doden per jaar. Hoewel de auteurs van dit artikel het begrip kindermishandeling niet definieren, blijkt uit hun vragen dat een aantal symptomen wordt genoemd die duidelijk onder kindermishandeling vallen en alszodanig is het een interessant beschrijvend onderzoek dat zeker in ons land navolging verdient.