'Schoolsluiting is einde van onze Maastrichtse wijk'

MAASTRICHT, 26 JUNI. De Maastrichtse wijk, die dezer dagen in rep en roer is, heet Boschpoort-Bosscherveld. Ze is een beetje vergeten, weggestopt als ze ligt achter de op- en afritten van een brug, fabriekscomplexen en twee kanalen. De meeste winkels zijn verdwenen. Wel staat er nog een reusachtige kerk. Er wonen 1100 mensen. De meesten behoren tot de zogenoemde arbeidersklasse. Overwegend stemmen ze op de PvdA.

En het zal, als de plannen doorgaan, uitgerekend een PvdA-bewindsman (staatssecretaris Wallage van Onderwijs) zijn die met de voorgenomen sluiting van de basisschool in de wijk het hart zal rukken uit een hechte Maastrichtse leefgemeenschap. Zo zien de bewoners het. “Walgje aan het galgje” staat er op een van de honderden protestborden, die de wijk sinds een paar weken sieren. Boschpoort-Bosscherveld heeft de afgelopen jaren al heel wat aanslagen op haar voortbestaan moeten doorstaan. Veel had het in de jaren zeventig niet gescheeld of alle woningen zouden zijn gesloopt om plaats te maken voor fabrieksterreinen. Buurtverzet verhinderde dat. Voorzitter H. Franssen van de Stichting leefbaarheid Boschpoort-Bosscherveld pinkt zelfs een traantje weg als hij uiteenzet wat hem er toe beweegt al zijn tijd in de strijd te stoppen. “De mensen verdienen zo'n behandeling niet. Hier heerst een geweldige onderlinge saamhorigheid. Het is een dorp in de stad.” Op nagenoeg alle huizen en flats en langs de doorgaande weg naar Belgie zijn spandoeken opgehangen. “School op slot, wijk kapot” en “Red de buurt” staat erop. In het kader van de schaalvergrotingsplannen van staatssecretaris Wallage zal de school, die werkt op basis van het zogenoemde Jenaplan, met nog 1300 andere basisscholen in Nederland op 1 augustus moeten sluiten. Er zitten op de Maastrichtse Jenaplanschool - de enige in de stad en wijde omtrek - 103 kinderen, wat onder het vereiste aantal is, hoewel er 23 kinderen op een wachtlijst staan. Nog pas in 1987 werd een nieuw gebouw betrokken. Een poging van het bestuur van de school om via een ontheffingsverklaring aan de dans te ontspringen, mislukte toen de Raad van State het beroep op 7 juni jongstleden niet ontvankelijk verklaarde, omdat het te laat was ingediend. Wallage liet daarop weten dat de enige mogelijkheid om te overleven het zoeken van een fusiepartner is, maar voorzitter A. Meijs van het schoolbestuur vindt dat gezien de korte termijn een onmogelijke opgave. “En wie wil er nou een stervende naast zich in bed. We willen meer tijd, dan komen we er beslist uit.” Op het moment dat de uitspraak van de Raad van State bekend werd, sloeg het vuur in het kruitvat. Het vertrek van de school, zo meent men, zou betekenen dat vooral de jongere mensen met kinderen zullen weggaan. En dat zou een algehele verpaupering inluiden en een uiteindelijk afsterven tot gevolg hebben. Een van de actieleiders is A. Remkes. Hij was als Amsterdammer vijftien jaar geleden betrokken bij de acties in de Nieuwmarktbuurt tegen de aanleg van een metro: “ Wat hier gebeurt, is daarmee te vergelijken. Het verzet is even massaal. De wijk was een slapende vulkaan, die nu tot een uitbarsting is gekomen. Diep liggende gevoelens zoeken een uitweg. Zelfs moeten we de mensen in toom zien te houden anders kunnen er nog rare dingen gebeuren.” Buiten staan stevige mannen, vaders van kinderen, die de school bezoeken. Ze timmeren protestborden. In de hal worden witte doeken met blauwe verf van spreuken voorzien. Een vrouw: “We hebben thuis geen laken meer op het bed liggen.” Vorige week blokkeerden kinderen van de school de hoofdweg. Ze kregen er in de stromende regen les. 450 Mensen bezochten vorige week dinsdag een raadsvergadering. Alle frakties van de Maastrichtse gemeenteraad hebben zich in een brief aan Wallage uitgesproken voor het openhouden van de school. Mocht de staatssecretaris toch aan zijn sluitingsplan vasthouden, dan beschikt het Maastrichtse college van B en W over een 'noodscenario', wat er op neerkomt dat de kinderen na de zomervakantie toch in de school les kunnen krijgen. Elke avond tussen 8 en 10 is de school geopend voor informatie over de stand van zaken. “Om de spanningen kwijt te kunnen”, zoals Franssen zegt. “We kunnen alleen nog maar hopen, dat het gezonde verstand bij Wallage zal overwinnen. Heel Maastricht staat achter ons, dus we zitten op de goede weg.” De school fungeert niet alleen als onderwijsinstelling, maar ook als ontmoetingscentrum voor de bewoners. Vanuit de school wordt aan buurtwerk gedaan. Hoewel nog niet aangewezen als een project in de sociale vernieuwing, hebben de bewoners die zelf al vast maar op gang gebracht. De laatste nieuwe huizen werden in de jaren zestig gebouwd. Daarna is de nieuwbouw stil gelegd. Dat heeft te maken met aanwijzing van de wijk tot een project integratie milieubeleid (PIM): destijds het eerste in het land. Bekeken wordt in hoeverre woonfunktie en industriele funktie met elkaar te verenigen zijn. Het onderzoek loopt al zes jaar. Vooruitlopend op de definitieve rapportage besloot de gemeente Maastricht twee weken geleden dat er in de wijk nieuwbouw mag verrijzen te beginnen met ongeveer 60 premie-a-woningen en 30 woningen in de vrije sector. Dit op voorwaarde dat de milieuproblemen zijn op te lossen. Hier en daar is de bodem verontreinigd tengevolge van de activiteiten van de omliggende fabrieken. Met die nieuwe woningen, zo denken de bewoners, komen er ook nieuwe kinderen en zal de Jenaplanschool straks aan het getalscriterium kunnen voldoen. En uitgerekend op dat moment beslist de staatssecretaris de school te sluiten. “De moordenaar van de Boschpoort”. Zo staat er op een van de spandoeken geschreven.