J.G. DE BEUS 1909-1991; Veeleisende diplomaat

Als diplomaat was de zondag overleden dr. J.G. de Beus aanwezig op drie momenten waarop beslist werd over oorlog of vrede. Allereerst in Berlijn in 1940 bij de Duitse inval van Nederland, vervolgens in 1948 in Indonesie bij de tweede politionele actie en ten slotte in 1962 in Canberra bij het geschil tussen Nederland en Indonesie over Nieuw Guinea. Over die gebeurtenissen doet hij verslag in zijn boek 'Morgen bij het aanbreken van de dag'.

Jacobus Gijsbertus de Beus werd in 1909 in Batavia geboren. Hij studeerde rechten in Leiden en na een korte periode op het ministerie van buitenlandse zaken werkte hij in Brussel, Kopenhagen en Berlijn. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij secretaris van minister-president Gerbrandy, die het Nederlandse kabinet in ballingschap leidde. In 1943 schreef hij onder het pseudoniem Boisot (een van de geuzen bij het ontzet van Leiden in de Tachtigjarige Oorlog) een pamflet met als titel 'De wedergeboorte van het Koninkrijk'. Daarin toonde hij zich voorstander van een sterk autoritaire democratie zodat bij afloop van de oorlog snel orde op zaken kon worden gesteld. Met de democratie was het in de jaren dertig maar slordig gegaan, zo meende hij. Een ferme hand kon Nederland gebruiken. Zelf vertrok hij na de oorlog naar posten in Washington, New York, Batavia, Washington, Karachi, Moskou, Canberra, New York en Bonn. Medewerkers herinneren zich een intelligente snelle diplomaat, die veel eiste van zichzelf en van zijn medewerkers. De 'bulldozer' was zijn bijnaam, ook op het squash-veld. Zijn humor werd vaak niet direct begrepen door degenen die kort tevoren een reprimande van hem hadden gekregen. De Beus was erg gesteld op erkenning, al was die soms alleen te vinden in de society-rubrieken van plaatselijke kranten. Uit zijn boek 'De toekomst van het Westen' blijkt De Beus weinig hoop te hebben voor de Europese beschaving: “Maar door een hernieuwde inspanning kan het tot hogere hoogten stijgen, zelfs in haar laatste fase die wij nu op het punt staan in te gaan.”