Burgemeester van Leiderdorp heeft invloedrijke vrienden in Den Haag nodig; Protesten tegen TGV zijn niet kansloos

Hebben protestacties tegen de hogesnelheidstrein zoals onlangs georganiseerd door het college van burgemeester en wethouders van Leiderdorp kans op succes? In Zuid-Frankrijk in ieder geval wel. Dat blijkt uit mijn ervaringen in de Drome.

Hoe ging het vorigjaar in Frankrijk? Het traject Parijs-Lyon van de Train a Grande Vitesse (TGV) is klaar. Vanaf Lyon tot Valence ligt het traject vast en wordt er al aan gewerkt. Maar de ingenieurs ploegen voort.

Begin vorig jaar had de regionale krant de Dauphine Libere een primeur van jewelste. Op 13 januari publiceerde het blad het trace dat de voorkeur had van de Franse spoorwegen voor het zuidelijke deel van de Drome. Tot dan toe hd men gedacht dat de TGV gewoon door het Rhonedal zou gaan lopen. Daar loopt al een spoorlijn, de N-7 en ook de autoroute. Daar is alles al naar de knoppen, dacht men. Maar de SNCF kwam met een streep door het landschap die ruim tien kilometer oostelijker liep.

En toen was Leiden in last. Het leek wel of de bevolking van de betrokken dorpen even verdoofd was. In het dorp, la Begude de Mazenc dat ik goed ken, kwam de klap hard aan. De TGV zou het dorp in tweeen splijten.

Het startsen voor acties werd gegeven door Arie Bergmans, toen 64 jaar, voormalig Nederlander en al ruim veertig jaar in Frankrijk woonachtig. Hij begon met het schrijven van ingezonden stukken en de lokale radio en -tv te bewerken. In de vijfentwintig bij het traject betrokken dorpen brak de beer langzaam los. “Te wapen”, werd er geroepen. Er werd een vereniging gevormd die Clima heette. De hele naam bespaar ik u.

Van meet af aan heeft de Clima zich niet tegen de TGV als zodanig gekeerd, maar wel objectieve argumeten aangedragen tegen dat voorkeurstraject. En daarbij viel vaak het woord 'milieu' en 'natuur'.

De Franse spoorwegen stelden zich breed op en zeiden: alles is bespreekbaar, maar de rijtijd mag geen minuut langer zijn. Er werd veel gedemonstreerd. Vaak werd een TGV - die al met een gewone snelheid de Drome passeert - aangehouden en de reizigers kregen pamfletten en bij wijze van publieksvriendelijke actie ook noga en Rhonewijn aangeboden.

Tot veler verrassing kwamen de Franse spoorwegen met twee alternatieve routes. Het aantal actiecomites nam natuurlijk ook toe. Het klimaat werd grimmiger en de strijd heviger. Op de 14e juli - de nationale feestdag - gaf president Mitterrand zijn gebruikelijke televisie-interview. Al of niet doorgestoken kaart, vroeg een van de journalisten aan de president of ook hij ongerust was over de plannen van de SNCF de TGV in de zuidelijke Drome door natuur- en wijngebieden te laten lopen. Ja, dat was de president zeker en hij had al met de president van de Franse spoorwegen gebeld.

Na een paar weken liet de minister van transport weten dat het oostelijke traject van de tekentafels was gehaald. Hij benoemde een commissie van drie om hem te adviseren over het te kiezen trace. Ruim een jaar na de primeur van de Dauphine kwam het verlossende woord, maar voor een aantal gemeenten was dat woord natuurlijk niet verlossend. De TGV zal nu door de Rhonevallei gaan lopen, als er niets verandert.

Acties tegen de hogesnelheidstrein zijn in Frankrijk dus niet kansloos. Over het succes van de actiegroepen in de Drome circuleert hier nog een verhaal, volgens welk een telefoontje naar het Elysee voldoende was om de president voor de Drome te doen kiezen. Het gaat over een zekere Henri Michel, depute en burgemeester (dat is bijna iedereen van enig aanzien) in het betrokken gebied. Maar hij is ook een oude vriend van Franois Mitterrand. Michel zou even naar het Elysee hebben gebeld en toen werd het TGV- traject gewijzigd.

Hij heeft het in een interview in Le Monde allemaal ontkend. Ja, wel een vriend van Mitterrand en die komt eenmaal per jaar bij hem truffels eten. Er wordt dan niet over de politiek gepraat.

Men moet dus nagaan of de burgemeester van Leiderdorp ook studievrienden of andere goede relaties in Den Haag heeft. Blijft natuurlijk de vraag waarom wij in Valence en Orange in demonstratieve optochten meeliepen? Nou dat aanvankelijk oostele traject liep vierhonderd meter van ons huis af. Als u dit leest zijn wij al weer naar het zuiden vertrokken. Reizend per TGV.