Revueltas combineerde gepassioneerde poezie met eigen klankkleur

Concert: Holland Festival. Ebony Band o.l.v. Werner Herbers m.m.v. Marjanne Kweksilber (sopraan) en Juan Carlos Tajes (vocalist). Programma: werken van Conlon Nancarrow, Hanns Eisler, Silvester Revueltas, Rodolfo Halffter en Federico Garcia Lorca. Gehoord: 23-6 Concertgebouw Amsterdam.

Onder de titel 'Muziek uit de Spaanse Burgeoorlog' stelde Werner Herbers een boeiend programma samen van werken vervaardigd door componisten die tijdens de burgeroorlog in Spanje partij kozen voor de linkse republiek en tegen het fascisme. Die was een internationale aangelegenheid en het is dan ook heel begrijpelijk dat, afgezien van Garcia Lorca's volksliedbewerkingen, gisteravond werk van slechts een zuiver Spaanse componist, namelijk Roldolfo Halffter, werd uitgevoerd.

Herbers koos niet zo zeer voor de pure strijdmuziek als voor composities die door hun muzikale inhoud boeien. Daadoor steeg dit concert in kwalitatief opzicht ver uit boven de doorsnee politieke geloofsbelijdenis in muzikale verpakking. Bovendien vond Marjanne Kweksilber ook bij haar voordracht van oorlogsliederen een perfecte balans tussen integere opzwepende retoriek en smaakvolle muzikale expressiemiddelen.

Nancarrows jazzy Peace for a small orchestra nr. 1 waarmee het concert werd geopend, heeft met de strijd in Spanje zelf niets te maken, maar verdiende op ht programma een plaats doordat deze Amerikaanse componist meevocht aan de zijde der Spaanse Republikeinen. De mars die Eisler voor het vijfde regiment schreef, vormde de inleiding tot twee indrukwekkende cantates op teksten van de Italiaanse socialistische literator-politicus Ignazio Silone. Dank zij Marjanne Kweksilbers aangrijpende vocale voordracht en de indringende instrumentale begeleiding werd duidelijk dat vooral Eislers Kantateauf den Tot eines Genossen een werk is van bijzonder muzikaal gehalte.

Het leeuwedeel van het concert was terecht besteed aan werken van de jong gestorven Mexicaan Silvester Revueltas. Op basis van onder andere Mexicaanse volksmuziek ontwikkelde deze componist een zeer eigen muzikaal idioom met een expressief instrumentaal koloriet en een eigenzinnige harmoniek. Zijn Hora de Junio op het van verheven innerlijke passie vervulde gedict van Carlos Pellicer (gevoelig vertaald door Barber van de Pol) vormde voor mij het artistieke hoogtepunt van de de avond. Revueltas liet het gedicht intact door het zuiver als tekst - soms zelfs zonder muzikale begeleiding - te laten voordragen. De voordrachtskunstenaar Juan Carlos Tajes en de Ebony Band verleenden aan Hora de Junio precies die dramatische spanning die deze ragfijne combinatie van woord- en muziekkunst nodig heeft.