Oorlogssfeer bij evacuatie stadsnomaden

AMSTERDAM, 24 JUNI. De afgelopen weken had hij gepraat, gesjacherd, onderhandeld, bemiddeld en gepleit. Tussen de zogenoemde stadsnomaden aan de Gevleweg en de gemeente. Tussen de stadsnomaden onderling. Tussen de gemeente en de politie. In de stortregen stond hij gisteravond laat nog de evacuatie van een laatste caravan te regelen.

Vanmorgen is gemeente-contactpersoon Thijs van den Berg opeens burgemeester in oorlogstijd. Als hij om tien over acht het terrein oploopt wordt hij door een groepje jongens bekogeld met keienen stenen en hij kan maar net het vege lijf redden op de politieboot Jason.

Even is het daarna nog stil tussen de struiken en de diepe plassen. Maar dan is de lucht plotseling vol walkie-talkies, motoren, politiehonden; er zijn kraanwagens, diepladers, bulldozers, ME-bussen, brandweerauto's, politiemensen te paard, er lopen voorlichters, tv-ploegen, mensen van de GG en GD, fotografen en tientallen journalisten. De bewners van het terrein, net uit hun bed, ondergaan de invasie met een grimmige gelatenheid. Een man kruipt uit een zelfgeknutseld poppenhuisje van ongeveer anderhalve meter hoogte - met een schuin dak, een houten gevel en zelfs een kleine hijsbalk - raakt in paniek en even later slaan de vlammen uit het dak. Een twintigtal tenten en hutten wordt door de bulldozer met de grond gelijk gemaakt.

Ongeveer zestig caravans en bussen, die al voor de peildatum van oktober vorig jaar op het terrein stonden, mogen tot 1 januari volgend jaar blijven.

De meeste nie-gedoogde bewoners hadden de ontruiming niet afgewacht en waren al naar nieuwe terreinen vertrokken: het Brettengebied, de Oude Haagsweg en vooral naar de Taagweg. Het aantal caravans en bouwsels is alleen al daar de afgelopen dagen verdrievoudigd, van 15 naar ongeveer 45. Hoewel burgemeester Van Thijn onlangs nog verklaarde dat stadsnomaden niet langer in Amsterdam getolereerd worden zullen ze op deze nieuwe lokaties vermoedelijk voorlopig met rust worden gelaten.

Ook van gemeentewege is de afgelopen dagen veel moeite gedaan om drama's te voorkomen. Voorzien van een aantal briefjes van honderd trok Van den Berg de afgelopen dagen van caravan naar caravan, in een poging om zoveel mogelijk bouwsels op te kopen. Ze werden daarna direct weggesleept en gesloopt. Veel eigenaren hadden daar wel oren naar: het betaalde bedrag - gemiddeld zo'n driehonderd gulden - was in de meeste gevallen voldoende voor een reis naar huis, een trip naar Berlijn of het begin van een vakantie in Zuid-Frankrijk. Al waren er uiteraard ook die de contanten direct in geestverruimende middelen omzetten.

Als Van den Berg op zaterdagmiddag een laatste ronde doet informeert een Ierse jongen naar de taxatie-waarde van zijn caravan. Van den Berg zoekt in de stapel dossiers en foto's die hij bij zich draagt en laat het hem zien. “What means: grofvuil?” vraagt de jongen, terwijl drie jonge hondjes aan zijn voeten ronddollen. Aan de zogenoemde Goudkst, het rustigste stuk van het terrein, wordt nog een koop gesloten, met een vrouw die zich slechts zo nu en dan op het terrein vertoont. Als Van den Berg de deur opendoet ligt de grond vol kinderkleren en aangevreten kinderboeken. Even daarna is er plotseling een hevig gevecht tussen twee verslaafde meisjes, die gillend over de grond rollen, de reden is voor iedereen onduidelijk, maar de omstanders zijn er wat stil van.

Inmiddels heeft de Gevleweg alweer een nieuwe trekpleister: een omvangrijk drijvend restaurant dat de eigenaar en zijn vrienden met simpele middelen op vlotten en dekschuiten hebben gebouwd en dat midden in het scheepskerkhof dobbert. Voorlopig wordt het bouwsel door de waterpolitie gedoogd.