Misslagen van een kampioen

De herinnering aan een glansrijke sportcarriere is een medaille die nooit iets van zijn glans verliest omdat de tijd er geen vat op heeft. De Amerikaanse zwemmer Mark Spitz had zich nog jarenlang kunnen koesteren in de weelderige warmte van de wetenschap dat hij als enige in de historie zeven gouden medailles won op een Olympische Spelen. Als een van de weinigen heeft hij goed geld weten te slaan uit de publicitair onaantrekkelijke zwemsport.

Des te verbazingwekkender was het dat hij vorig jaar zijn terugkeer aankondigde. De 41-jarige Spitz (ster van de Spelen an 1972 in Munchen) hoopte zeventieneneenhalf jaar na zijn afscheid een geslaagde come-back te maken die hem naar de Olympische Spelen van Barcelona zou moeten brengen. Zo hij daar zelf al ooit in heeft geloofd, is inmiddels wel duidelijk geworden dat het een onbereikbaar ideaal is.

Hij spettert van de ene blamage naar de volgende aanfluiting en hoewel hij steevast blijft ontkennen dat geld de drijfveer is voor zijn rentree in het zwemwater, incasseert hij wel telkens vijfcijferige startgelden. Hij weet dat er organisatoren zijn die veel geld willen betalen om oude glorie met jonge ambities aan de start te brengen. Het is speculeren op de zucht bij het publiek naar een hernieuwde kennismaking met hun vroegere idolen. Een verschijnsel dat zich ook voordoet in de 'platenindustrie' die ziet dat sterren uit de zestiger jaren nu op CD een gat in de markt voor de veertigers zijn.

Maar waar een compositie eeuwig is en de uitvoering in studio's technisch kan worden bijgeschaafd is de sportprestatie een eendagsvlieg. Spitz ploetert hopeloos achter de jonge sterren door het water. Om zijn afgang nog enigszins te camoufleren laat Spitz regelmatig ballonnetjes op die het zwemwereldje in beroering brengen.

Afschaffing van de Olympische nummers en alle wereldrecords die uitgerekend hem faam en fortuin brachten, is er zo een. Daarvoor in de plaats zouden individuele sprintraces tegen de klok moeten komen voor een beperkt aantal deelnemers over vier 50 meter-afstanden. De winnaar is degene die de snelste overall-tijd neerzet. De sport zou er televisiegenieker door worden, vindt Spitz. En als het plan wordt aangenomen is zijn naam echt vereeuwigd. Maar daar is het hem niet om te doen. “Ik ben teruggekeerd om de zwemsport te dienen”, blijft hij beweren. Voor de zoveelste maal ging hij kopje onder.