Krachtige macho's en intense fandango's

Voorstelling: Holland Festival i.s.m. Centro Flamenco Puro. Flamenco door onder meer Carmen Linares, Ramon el Portugues, Antonio Carbonell, Toni Maya (zang), Eva la Huerba Buena, Javier Baron, Antonio Canales (dans), Nino del Tupe, Ramon Jimenez, Paco Cortes (gitaar). Meegemaakt: 22-6 en 23-6 in Paradiso, Amsterdam.

Een zaal als Paradiso, geschikt om honderden toeschouwers van flamenco te laten genieten, zal niet gemakkelijk te vinden zijn. Voor de doorgewinterde aficiona()dos was die zaal dit weekeinde een paradijs: zoveel meeslepende flamenco bij elkaar, zoveel duende, is in Nederland zelden te beleven. Behalve kwaliteit bood het programma variatie. De ingetogen expressiviteit in de dans van Eva la Huerba Buena vormde zaterdagavond een scherp contrast met de op atletisch vermogen en elegantie gerichte benadering van Javier Baron. De derde danser, Antonio Canales, toonde zich een sterke, extraverte cho, maar subtieler en minder arrogant en onvoorspelbaarder dan ouderwetse bailaores plegen te zijn. De zaterdagnacht was dank zij hen mede een illustratie van hoe divers de baile kan zijn, met het opwindende optreden van Canales en de afsluitende fiesta, met alle artiesten, als hoogtepunt.

De zondagmiddag vervulde een zelfde functie met betrekking tot de zang. Antonio Carbonell is een jonge, veelzijdige cantaor, die vooral uitblinkt in de oude stijlen die te zamen de cante jondo, (dieH)pe zang), worden genoemd. Dat toonde hij met een prachtige siguiriya, (het lied der vervolgden). Carmen Linares behoort sinds een kleine tien jaar tot de absolute top. Haar kracht is haar zwakte: in alles wat zij zingt, klinkt ernst door, die past bij het tragische leven dat flamenco's vroeger veelal leidden. Een fandango de Huelva is bij een ander een gezellig liedje tussendoor, bij haar een intense, dramatische belevenis. De perfecte harmonie met begeleideraco Cortes leidde onder meer tot een zeer muzikale Malaguena. De stijl van Linares past niet bij een echte fiesta-sfeer. Dat was ook niet nodig, onder meer omdat Ramon el Portugues voor het eerst in Nederland was.

Met zijn hese, hoge stem, zijn enthousiasme en zijn onverwachte invallen blonk hij uit in bulerias en tango's.

Bij zoveel kwaliteit is het een kwestie van smaak wat men als hoogtepunten ervaart. Voor mij hoorde daartoe zeker ook de begeleidingszang van de vrolijke sfeermaker Toni Maya. Het is ondenkbaar, maar niet uitgesloten dat het gezamenlijk optreden van alle artiesten, zondagnacht, al het voorgaande nog heeft overtroffen.