Kinderbijslag voor PvdA inkomenspolitiek

DEN HAAG, 24 JUNI. Ooit verzette de arbeidersbeweging zich met hand en tand tegen clericale verlangens en pogingen van werkgevers via de kinderbijslag de levenswandel van werknemers te benvloeden. Het loon moest immers voldoende zijn om een gezin te onderhouden? Nu steekt de PvdA de christen-democraten met haar verlangens naar de kroon. Wat heet: het basisbedrag van de kinderbijslag moet worden verdubbeld van 1337 naar 2750 gulden per kind per jaar!

Volgens M.A.M. Woltgens, leider van de Tweede Kamerfractie van de PvdA, is de sociaal-democratische antipathie jegens de kinderbijslag al lang verleden tijd. In zijn werkkamer zegt hij: “Dat was denk ik in de jaren dertig, toen dat nog een hobby was van de KVP die actie voerde voor kroostrijke gezinnen.”

In haar notitie 'Zelfstandige burgers in een werkzame samenleving' noemt de Tweede Kamerfractie van de PvdA als belangrijkste reden waarom de kinderbijslag omhoog moet: “Kinderen hebben het recht ongeacht het inkomen van de ouders verzekerd te zijn van minimale kansen op ontplooiing”. En daarom moet de overheid op termijn alle “noodzakelijke kosten van levensonderhoud” via de kinderbijslag vergoede

Een CDA-werkgroep onder leiding van voormalig staatssecretaris L. de Graaf kwam op 23 mei tot een soortgelijke conclusie, zij het in gematigder termen. De twee grootste politieke partijen van Nederland zien de kinderbijslag nu blijkbaar als een van de belangrijkste instrumenten van inkomenspolitiek. Woltgens beaamt dit. “De koopkrachtplaatjes zeggen nog maar weinig over de feitelijke bestedingsmogelijkheden, waarschijnlijk minder dan een kwart,” zegt hij. “De feitelke koopkrachtontwikkeling hangt veel meer af van de vraag of je promotie maakt, of je partner werk krijgt, en ook of je kinderen krijgt.”

De PvdA-fractie schat de kosten van haar kinderbijslagplan op 1,8 miljard gulden. Waar komt dat geld vandaan? Woltgens: “We nemen een voorschotje op de conclusies van de commissie-Stevens, die binnen twee weken rapporteert over een herziening van het belastingstelsel.

Daarbij komen zaken als de inflatiecorrectie en de basisaftrek aan de orde.''

De commissie-Stevens overweegt trekposten voor iedereen een gelijk belastingvoordel te laten opleveren, los van de tariefgroep van betrokkenen (tax credits). Hetzelfde zou volgens de PvdA moeten gelden voor de basisaftrek, die nu voor de hoogste inkomens een belastingvoordeel van 2740 gulden oplevert en voor de laagste inkomens een voordeel 1633 gulden. Als alle belastingbetalers niet meer dan dat atste bedrag 'krijgen' levert dit de schatkist circa drie miljard gulden op.

De PvdA wil dat bedrag, behalve voor de kinderbijslag, ook gebruiken voor lagere belastingtarieven en een eventuele verhoging van het arbeidskostenforfait (een fiscale aftrekpost voor werkenden).

Woltgens: “Want het is van meet af aan de bedoeling geweest dat de opbrengst van de fiscale stelselherziening wordt teruggesluisd naar de burgers.”

Wat de PvdA betreft gaat niet alleen het fiscale stelsel maar ook de sociale zekerheid onder het mes. Daarbij staat de arbeidsparticipatie centraal. Allerlei kos(Jtwinnersfaciliteiten, zoals de overdraagbare basisaftrek in de loon- en inkomenstenbelasting, diverse toeslagen in de sociale zekerheid en de gratis meeverzekering in de verplichte volksverzekeringen voor mensen zonder arbeidsinkomen moeten worden afgeschaft.

Maar hoe zit het nu met het minimumloon? Volgens velen, onder wie PvdA-leider en vice-premier Wim Kok, kan een lager minimumloon de arbeidsparticipatie van laaggekwalificeerde werklozen bevoeren.

Woltgens: “Bij het werkgelegenheidseffect van een lager minimumloon zetten we grote vraagtekens: dat effect is er volgens het Centraal Planbureau alleen als ook de laagste cao-schalen mee omlaag gaan. Maar als lagere loonkosten helpen dan denken wij vooral aan lagere werkgeverslasten.”

Bij “laaggekwalificeerde werklozen” gaat het vooral om allochtonen. Nu moet de overheid dat werk organiseren via het jeugdwerkgarantieplan en via banenpools. Met een lager minimumloon n het wellicht via de markt.

Woltgens: “Ik ben over specifieke maatregelen niet zo pessimistisch. Kijk bijvoorbeeld naar de intensieve begeleiding van Molukkers in Helmond. Maar ik zie wel dat er iets mis is met de arbeidsbureaus, die teveel op een kaartenbakkenmanier te werk gaan. Met als gevolg dat een fabriek als Nissan vlakbij Amsterdam geen arbeidskrachten kan krijgen.

Dat kan natuurlijk niet, met zoveel werklozen.

Ik geloof niet dat in de praktijk de hoogte vahet loon het grote probleem is. Het probleem is dat de markt niet transparant is.''

De PvdA-fractieleider wijst in dit verband op het verschil tussen loon en uitkering. “Bij welk loon lok je nog arbeid uit? Dat probleem doet zich nu al voor in de verpleging en de horeca.”