Film over legeroptreden in bezet gebied schokt Israel

TEL AVIV, 24 JUNI. Israel is in rep en roer omdat de televisie toestemming heeft gekregen sensationele beelden te tonen van het optreden van geheime militaire eenheden tegen de harde kern van de intifadah in de bezette gebieden. De meningen onder politici en militairen zijn scherp verdeeld over de vraag of de vrijdagavond uitgezonden reportage over de activiteit van als Arabieren verklede soldaten Israel en het leger schade heeft berokkend.()Het opheffen van de militaire censuur op de berichtgeving over de door Israel tegen de intifadah ingezette geheime elite-eenheden is op zich het enige nieuws van deze affaire. Palestijnen en heel veel Israeliers waren van het bestaan ervan reeds lang op de hoogte. Ook verschenen er in het buitenland berichten over doordat de regels van de militaire censuur werden genegeerd.

De uit de Mossad, inlichtingendienst, naar voren gkomen premier Yitzhak Shamir heeft gisteren met ingehouden woede zijn ongenoegen over de reportage tot uitdrukking gebracht. Tijdens de wekelijkse kabinetszitting sprak hij, nogal subtiel, de hoop uit dat de film geen schade had veroorzaakt. Gelijktijdig gelastte hij een verbod op verdere publikaties over de militaire eenheden.

Opperbevelhebber generaal Ehud Barak heeft zich juist met zijn volle gewicht achter de reportage geplaatst. Volgens hem was het doel ervan jonge Palestijnen ervan te weerhouden zich bij de intifadah te voegen.

Volgens andere opperficieren was het de bedoeling om de Palestijnen, die intensief naar de Israelische televisie kijken, ervan te overtuigen dat Israel met dergelijke geheime eenheden de intifadah in de houdgreep heeft genomen.

Militaire bronnen bevestigden gisteren dat de hoogste legerleiding haar fiat had gegeven aan het besluit van de militaire censor om de reportage te vertonen. Oud-minister van defensie Yitzhak Rabin omschreef samen met vele anderen de beslissing publikatie toe e staan als een “onbegrijpelijke stommiteit”. Volgens hem komen de militairen die deze gevaarlijke klus uitvoeren erdoor in levensgevaar te verkeren. Ouders van in de anti-intifadah-eenheden dienende soldaten zeggen dat ze geen oog meer dicht doen.

Israelische diplomaten in Washington klaagden dat de reportage over de geheime oorlog tegen de intifadah de aandacht op een voor Israel ongelukkig politiek moment weer op de Palestijnse volksopstand heeft gevestigd. Daarentegen zei de Likud-ministe van gezondheidszaken, Ehud Ulmert, dat het een goede zaak was dat de kwestie van de geheime eenheden in de openbaarheid is gekomen. Naar zijn zeggen bewijst dit dat Israel wettelijke normen in de strijd tegen de intifadah hanteert.

Bovendien vergemakkelijkt het effect van de reportage parlementaire controle op geheime militaire activiteit.

De Palestijnen zijn aanzienlijk minder opgewonden over de film dan de Israeliers. In de eerste plaats wijzen zij erop dat ze al lang van het bestaan van de geheime eenheden op de hoogte waren. Ze zeggen dat ze zich met dagelijks wisselende codewoorden en verandering van wijze van kleden tegen infiltraties door verklede soldaten in hun rangen beschermen.

Vandaag door de Israelische pers aangehaalde Palestijnen ondersteunen de opvatting van de Israelische critici dat de reportage het leger grote schade heeft berokkend. Het zal Israel nu moeilijker vallen te zeggen dat het uit de weg ruimen vn collaborateurs uitsluitend het werk van intifadah-commando's is. Volgens deze Palestijnen is het nu gemakkelijker de Palestijnse bevolking en wereldopinie ervan te overtuigen dat Israel daarachter zit.

De reportage liet zien hoe Israelische soldaten zich bij voorbeeld met aangeplakte baarden en snorren tot Palestijnen vermommen. Voordat zij tot actie overgaan hullen zij zich in Arabische kledij, waaronder de wapens worden verborgen. Ze lope door de straten en stegen in Palestijnse steden en vluchtelingenkampen op zoek naar de harde kern van de intifadah. Soms mengen zij zich onder de Palestijnen in de strijd tegen Israelische soldaten die hoogstwaarschijnlijk via subtiele communicatietechnieken een onderscheid weten te maken tussen de 'echte' en 'onechte' Palestijnen. Op het moment dat besloten wordt tot actie over te gaan wordt de vermomming afgeworpen en worden de gezochte Palestijnengearresteerd of gedood. Deze overvallen gaan zo snel in hun werk - dat liet de reportage ook zien - dat de omstanders nauwelijks in de gaten hebben wat er gaande is.

Ongetwijfeld spelen deze eenheden een niet weg te cijferen rol in de repressie van de Palestijnse volksopstand. Israelische specialisten zijn van mening dat ondanks “herziening van standpunten in Palestijnse kring” ten aanzien van een politieke oplossing er geen sprake is van de “dood van de intifadah” zoals in Israel werd gesuggereerd. Volgens het ieuwe hoofd van het civiele bestuur in de bezette gebieden, kolonel Dani Rothschildt, neemt de intifadah andere vormen aan zonder dat er van het einde van de opstand kan worden gesproken.