Demonstratie van fantasiespelen; Met dobbelsteen en vindingrijkheid problemen te lijf

Het meisje is hooguit 17. Ze heeft een T-shirt aan met een rode vijfpuntige ster er op en de tekst in Gotische letters: Dark Dungeon. Ze staat voor een tafel waar vijf jongens omheen zitten, die op het eerste gezicht veel weg hebben van eerstejaars natuurkundestudenten. De jongens kijken haar beteuterd aan als ze zegt: “Jullie vallen in het water en raken buiten kennis”. Hunsombere stemming is van korte duur, want het meisje dicht hun het bewustzijn snel weer toe. “Maar jullie blijken je onder water te bevinden in het gezelschap van groene wezens met blauw haar. Stel hun een vraag”.

Het meisje is spelleidster van een fantasierollenspel Dungeons and Dragons en bedenkt in haar functie, die voor de gelegenheid Dungeonmaster wordt genoemd, een Tolkien-achtig scenario, waarin de speler zich met behulp van dobbelstenen en een grote vindingrijkheid moeten bewijzen.

Zondagmiddag demonstreerde de Amsterdamse vestiging van the American Discount Bookcenter een aantal van dergelijke spelen uit haar assortiment. In een groot lokaal op de vierde verdieping van het filiaal aan de Kalverstraat, waren zo'n 40 scholieren e studenten verzameld. In groepjes van twee tot acht werden een tiental andere spelletjes en evenzoveel scenario's gespeeld.

De titels zouden goed bij hardrockgroepen passen en ook de typografie lijkt op die van Motorhead en Megadeth. Twee jongens spelen het onheilspellende Death in Venice en bij een andere tafel wordt er geanimeerd op los gefantaseerd bij het agressief klinkende Bloodball.

“Met agressiviteit heeft het niets te maken”, zegt Maerlantvan Bremen, die door de boekwinkel is aangesteld om potentiele kopers te adviseren bij het aanschaffen van een op hun persoonlijkheid toegesneden doos. “De spelen verschillen niet wezenlijk van bridge of schaak, je moet af en toe net zo hard nadenken, alleen is de setting niet zo abstract. Degene die het spel leidt, kan de spelers voor vergelijkbare problemen stellen, maar die kunnen zich net zo goed in een Dallas-achtig als in een horrorverhaal voordoen.”

Van spelen die in een historische context geplaatst zijn is uitsluitend het promotiemateriaal voorhanden. Volgens de eigenaresse van het Bookcenter, die uitsluitend bij haar voornaam Lyn genoemd wil worden, is de verkoop van realistisch gellustreerde speldozen van bij voorbeeld “The Rise and Decline of the Third Reich”, “Kampferblitz” en “Battlehymn”, aanzienlijk. Op in honingraat opgedeelde stafkaarten kunnen bijna alle denkbare veldslagen met kartonnen legers en met veelkantige dobbelstenen worden nagespeeld.

Inteenstelling tot wat voor de hand ligt, zijn deze spelen volgens de begeleidende folders niet bedoeld om aan het eind een winnaar uit de bus te laten komen. Iedereen weet hoe de Tweede Wereldoorlog afloopt en het is niet de bedoeling dat moet worden geloot over wie Duitsland moet vertegenwoordigen. Het gaat om het inzicht in militaire en historische processen en de spelen worden volgens Van Bremen zelfs hier en daar op scholen gebruikt om de geschiedenisles ludiek te illustreren. En ook op militaire academies in de Sowjet-Unie en de Verenigde Staten wordt tegenwoordig veelvuldig gebruikgemaakt van de hedendaagse variant van het Pruisische Kriegsspiel.

Een variant van de Golfoorlog: “A Line in the Sand” was nauwelijks aan te slepen, merkt de filiaalhoudster verheugd op. De meeste van de hier verzamelde Amsterdamse spelers, naast een enkele Eindhovenaar en een Hagenaar die naar eigen zeggen vooral het sel Diplomacy speelt, zijn volgens Van Bremen niet gek op deze “wargames”. Hoofdzakelijk de leden van de spelgroep Ducosin, de Dutch Conflict Simulation, lopen warm voor deze vorm van amusement. En die schijnen vooral in Utrecht te vinden te zijn.

“Ik ben er een tijdje lid van geweest”, merkt Van Bremen op, “maar onder de leden waren nogal wat officieren buiten dienst en die hielden er nogal enge ideeen over na dscipline binnen de vereniging.”

Een tafel verderop brengt het meisje de jongens telkens aan het lachen.