ANC en Inkatha samen in nieuw 'vredescomite'

JOHANNESBURG, 24 JUNI. Het ANC en de Inkatha Vrijheidspartij hebben zaterdag tijdens een historische bijeenkomst met onder meer de Zuidafrikaanse regering, besloten zich aan te sluiten bij een comite dat in augustus met adviezen moet komen voor de aanpak van het aanhoudende geweld in de zwarte woonoorden.

Het was voor het eerst dat de regering en de twee rivaliserende partijen met elkaar het zwarte geweld bespraken, dat sinds 1984 meer dan 10.000 mensenlevens heeft geeist. De bijeenkomst was georganiseerd doo kerkelijke leiders en ondernemers die ook de aanzet hebben gegeven voor het 'vredescomite'. De samenkomst van zaterdag volgde op een door de Zuidafrikaanse regering georganiseerde conferentie in mei die werd geboycot door het ANC.

Het geweld in de zwarte woonoorden is een obstakel voor verdere politieke hervormingen in Zuid-Afrika. Het ANC, de belangrijkste anti-apartheidsorganisatie in Zuid-Afrika, schortte vorige maand de besprekingen met de regering over politieke hervormingen op, omdat de regering te weinig zou doen aan het geweld in de zwarte woonoorden en omdat er aanwijzingen zouden bestaan dat elementen binnen het overheidsapparaat partij kiezen voor Inkatha en tegen het ANC.

Waarnemers in Johannesburg zeggen dat de kansen op verzoening zijn toegenomen nu Mandela heeft verklaard dat hij van president De Klerk geen excuses verlangt voor al het onrecht dat apartheid heeft aangedaan, zolang de Klerk het proces van politieke hervormingen aan de gang houdt. “Ik wil niemend vernederen. Het is ruim voldoende dat meneer De Klerk de wensen van de meerderheid van de bevolking probeert te realiseren. Ik zou niet verder willen gaan”, aldus Mandela zaterdagochtend tijdens een persconferentie in de tuin van zijn huis in Soweto. “De nieuwe regering zal deze geest van verzoening overnemen.”

Vorige week ging het parlement in Kaapstad akkoord met intrekking van de laatste belangrijke apartheidswet, de wet op de bevolkingsregistratie. Mandela heeft het einde van de apartheidswetten verwelkomd, maar voegde daar aan toe: “We onderschrijven niet de stelling dat apartheid nu dood is. Ik kan nog steeds niet stemmen.”

De reacties op het overleg van zaterdag waren over het algemeen positief. Wel wees men er op dat het besluit van de politieke leiders om deel te nemen aan vredesbesprekingen en aan het 'vredescomite' ook effect dient te sorteren aan d basis. Terwijl ANC, Inkatha en regering voor het eerst met elkaar rond de tafel zaten, kwamen dit weekeinde bij politiek geweld in de zwarte woonoorden ten minste acht mensen om het leven.

Het Zuidafrikaanse parlement heeft vrijdag de omstreden binnenlandse veiligheidswet van haar scherpste kantjes ontdaan. Met de wet in de hand heeft de politie sinds 1985 meer dan 40.000 politieke tegenstanders van regering vastgehouden, niet zelden zonder aanklacht of opgaaf van reden. De politie mag verdachten voortaan niet langer dan tien dagen zonder aanklacht vasthouden. Alleen de Conservatieve Partij stemde vrijdag tegen het amandement op de binnenlandse veiligheidswet. (AFP, AP, Reuter)