Protestbijeenkomst van het ontslagen middenkader; Tijd dringt voor 'de wijkers' van Philips

EINDHOVEN, 22 JUNI. Het is een beetje een onwerkelijk beeld: mannen met grijzendapen, gouden brilmonturen en streepjesoverhemden samengepakt in een achterzaaltje van cafe De Rotonde in Eindhoven.

Het is het middenkader van Philips. Ze zijn niet voor een cursus samengekomen maar voor een protestvergadering van de vakbonden. Het is de categorie 45 tot 54-jarigen die als gevolg van de grote afslankingsoperatie Centurion bij Philips hun baan verliezen. Het is de groep die te jong is voor de VUT en te ooor ander werk.

De bonden sloten eind vorig jaar met de directie van Philips een sociaal contract af waarin werd afgesproken dat juist deze groep extra aandacht zou krijgen bij herplaatsing. Nu, na zeven maanden, moeten de bonden constateren dat van deze afspraak bitter weinig terecht is gekomen. Daarom belegde de bonden gisteren de protestbijeenkomst.

Van de ruim 1.500 ouderen die hun baan verloren, hebben er slechts 400 ander werk gevonden. Maar binnen het eigen bedrijf. Ongeveer 1.100 mensen staan nog op de zogenoemde 'wijkerslijst' en verkeren in grote onzekerheid over hun toekomst. Het zijn vaak mensen die zo van school meer dan dertig jaar bij Philips hebben gewerkt. “Het zijn de mensen die Philips groot hebben gemaakt. Philips mag deze mensen niet als zakken meel aan de kant zetten. Zij moeten bij voorkeur binnen het concern worden herplaatst”, zegt J. Cuperus van de Industriebond FNV.

Maar de tijd dringt. Afhankelijk van de leeftijd worden de mensen op 1 november of opanuari ontslagen. Dan is het over en uit. Want op die leeftijd een andere baan vinden op de toch al volle markt is vrijwel uitgesloten.

De mensen in de zaal maken bijna zonder uitzondering een verslagen indruk. Ze kunnen het niet geloven dat Philips hen in de steek laat. “We gingen zo van school naar Philips. Daar hoefde we ons geen enkele zorg over te maken. De enige zorg was of we wel gezond waren en door de keuring kwamen. Deze mensen hier hebben nog nooit gesciteerd. Philips zorgde voor hen. Van het wieg tot het graf”, zo karakteriseert iemand het dillema.

Cuperus moet veel praten om het moreel enigszins op te vijzelen. “We moeten ons niet willoos naar de slachtbank laten leiden. Lijdzaamheid past de werknemer niet. Als Philips niet wil luisteren, dan is dit niet de laatste protestbijeenkomst geweest”, zo probeert Cuperus.

Maar van echt revolutionair elan is geen sprake. Als de vergadering voor de lunch wordt geschorst, steldereen zich keurig netjes in een rij op voor de tafel waar de broodjes van bondswege worden verstrekt. Niemand dringt voor. Iedereen pakt keurig twee broodjes, een stukje fruit en een kop koffie.

Soms wat argwanend naar elkaar worden gesprekjes gevoerd. De ondertoon is duidelijk: krijg jij wel een baan of niet.

T. Looyschelden (49) werkt al vanaf zijn zeventiende als grafisch tekenaar bij Philips. Hij verwijt vooral personeelszaken dat hij nog geen andere baan heeft gekregen: “Ze bode een baan in de werkplaatst aan. Daar ben ik echt niet te beroerd voor. Maar dat kan toch niet. Straks ben ik al mijn tien vingers kwijt”.

Hij vergelijkt zichzelf met een nar van de rijke koning. “In de gouden tijden was ik er voor de leuke dingen. Ik ontwierp stoeltjes, speciaal voor een afscheidsreceptie van een directeur. Nu de koning arm is geworden, wordt de nar er als eerste uitgegooid”. Hij zit met hetzelfde probleem als veel van zijn collega's. Jong bij Philips gekomen, geen papi en intern omhoog geklauterd. Bij externe sollicitaties maken deze mensen geen schijn van kans. “We hebben nooit iets zelf hoeven doen. Het is de schuld van de eigen Philips-cultuur. Dat is het hele eiereneten”.

Cuperus vindt overigens dat de hoofddirectie van Philips niet als hoofdschuldige moet worden aangewezen. “Het is het management van de verschillende bedrijven van Philipos die weigeren ouderen in dienst te nemen. Dat is misschien niet onlogisch maar het niet betekenen dat deze groep de dupe wordt”.

De protestbijeenkomst besluit een open brief naar de directie te schrijven. “Wij verlangen van Philips dat er stringentere en extra maatregelen worden genomen om tot herplaatsing van de berokkenen te komen”, zo staat in de brief. Alles beter dan de WW.