Gorbatsjov slaat aanval af; Sovjet-premier krijgt geen extra macht

MOSKOU, 22 JUNI. Het parlement van de Sovjet-Unie heeft ervan afgezien om zijn sluimerende conflict met president Michail Gorbatsjov uit te vechten.

De Opperste Sovjet besloot gisteren geen resolutie in stemming te brengen om eventueel ook premier Valentin Pavlov volmacht te geven buiten de volksvertegenwoordiging en het staatshoofd om te regeren.

Het argument van het Sovjet-parlement was dat er kennelijk geen conflict is tussen de president en de premier. Als de resolutie was aangenomen, had de Sovjet-Unie twee uitvoerende organen gehad met speciale bevoegdheden: president Gorbatsjov en het kabinet van premier Pavlov.

Het parlement bond gisteren in nadat eerst Gorbatsjov een harde aanval had gelanceerd op de “conservatieve krachten in de Opperste Sovjet, het centraal comite van de CPSU en de massamedia” en Pavlov later openlijk ontkende dat er sprake was van een meningsverschil tussen hem en de president.

Pavlov had maandag, toen hij het nieuwe 'anti-crisis-programma' kwam toelichten, gevraagd om extra bevoegdheden. Maar gisteren zei hij dat de pers zijn verzoek verkeerd had begrepen.

Maandag had Pavlov ook vergaande kritiek geuit op het 'Marshall-plan' dat de afgelopen maand in Harvard is uitgewerkt door de Sovjet-econoom Grigori Javlinski en een aantal Amerikaanse collega's. Volgens Pavlov was het een illusie om te veronderstellen dat het Westen voor niets steun zou bieden aan de Sovjet-Unie. Hulp zou de schuldenlast van het land alleen maar vergroten, aldus Pavlov toen.

Eerder nog had de premier zich zelfs tot tolk van gemaakt van hen die vrezen dat de overgang naar de markteconomie zal leiden tot het verval van de Sovjet-Unie en de definitieve ondermijning van het socialisme.

Gorbatsjov hekelde gisteren vooral deze “krachten” openlijk. De “conservatieven” begrijpen de “realiteit” niet en leiden het land daarom naar de “ondergang”, stelde hij vast nadat hij de afgelopen dagen zich niet in het parlementsgebouw had laten zien.

Hij verweet de belangrijkste woordvoerders van de Sojoez-fractie, kolonel Viktor Alksnis en Joeri Blochin die de unie in oude stijl willen behouden, erop uit te zijn de “samenwerking tussen de Opperste Sovjet, het kabinet en de leiders van de republieken te destabiliseren”.

De Sojoez-fractie, de grootste minderheidsgroep in het parlement, reageerde gisteren verbitterd. De persoonlijke beschuldiging van Gorbatsjov is een “stap terug naar oude tijden”, aldus Blochin. Hij maakte tevens kenbaar zich door Pavlov in de steek gelaten te voelen.

De premier had maandag wel degelijk om extra machtsmiddelen gevraagd en werd daarin toen volgens Blochin ook nog eens gesteund door minister van defensie Jazov, minister Pugo van binnenlandse zaken en KGB-chef Krjoetsjkov. .

foto:

In uiterst scherpe bewoordingen hield president Gorbatsjov gisteren de Opperste Sovjet voor dat te veel leden de ogen sluiten voor noodzakelijke hervormingen. (Foto Reuter)