Zomer begint met mist, in 'koudste maand aller tijden'

ROTTERDAM, 21 JUNI. Hier en daar een zonnetje achter de schouders van NOS-weerman Erwin Kroll zou voor veel mensen al helpen, zegt psycholoog K. Bontekoe van de Amsamse RIAGG.

Het aantal mensen dat de RIAGG (regionale instelling voor ambulante geestelijke gezondheidszorg) in het centrum van Amsterdam bezoekt had, zoals elk jaar met het naderen van de zomer, moeten afnemen. Maar de glimmende straten, de druilerige parken, de volle trams met beslagen ruiten en bezwete mensen hebben de gemoedstoestand van de Nederlander geen goed gedaan: hantal aanmeldingen bleef, toen april overging in mei en mei weer in juni, gelijk.

Vannacht om 00.00 uur is de zomer begonnen, volgens de kalender. Maar juni is - als de tendens zich tot het einde van de maand voortzet - volgens H. Otten van Meteo Consult “op weg de op een na koudste maand aller tijden te worden”. Alleen in juni 1923 was het kouder. Juli leverde dat jaar overigens de langste hittegolf van de eeuw op.

Zonnebankcentra, sporthallen en overdekte zwembaden hebben nu niet te klagen, maar voor bierfkanten, frisdrankverkopers en kledingzaken was het voorseizoen teleurstellend. Vooral ijsfabrikanten, strandtenthouders en andere horeca-ondernemers maken zich zorgen over hun omzet.

Bij de Amsterdamse RIAGG wil psycholoog Bontekoe geen al te harde conclusies trekken over het stabiel blijven van het clientenaantal, maar een deel van de geestelijke problemen is zijns inziens zeker te wijten aan het weer. “Jet vaak mensen opbloeien als de zon schijnt, ze worden vrolijker. Sommigen krijgen bij het zien van de slechte weersvooruitzichten het gevoel dat het nooit meer beter wordt. Mensen hebben hoop nodig. Je kunt iemand nu niet zeggen: 'Ga even in het Vondelpark wandelen, daar knap je misschien van op'.”

In steden heeft een mens volgens de psycholoog de grootste kans om last van depressies te krijgen of te behouden. “Een natgeregend paard in een weiland kan iets mooi-treurigs hebben. Van vieze, natgeregende mensen in een tram kun je dat niet zeggenEP)Veel uren zon op een dag zijn volgens hem geen remedie voor patienten met chronische depressies, maar mooi weer kan het lijden wel verlichten of een eerder genomen besluit hulp te zoeken nog even uitstellen. “Dat merk je duidelijk. Je kunt nu onmogelijk gaan zeilen of picknicken, je ziet geen vrijende paartjes op straat, geen vogelnestjes. Mensen hebben vaak geen zin meer om op vakantie te gaan, omdat de voorpret ontbreekt.”

Prof.dr. R. van den Hoofdakker, aan de Rijksuniversiteit Groningen de effecten van licht op het gemoed van mensen onderzoekt, acht het onwaarschijnlijk dat er naast 'winterdepressies' ook depressies in de zomer bestaan als gevolg van een tekort aan licht. “Uit onderzoek in Californie is zelfs gebleken dat mensen proberen het licht zoveel mogelijk te ontwijken, door in de schaduw of binnen te gaan zitten. Al die mensen die naar het Zuiden trekken om in de zon te kunnen liggen zijn niet representatief voor de bevolk Maar het is lastig uit te zoeken of mensen depressief worden door somber weer of door de directe gevolgen daarvan, zoals thuis op een kluitje zitten terwijl het toch al niet zo goed ging met het gezinnetje.”

De temperatuur ligt nu gemiddeld ruim drie graden onder de normale temperatuur in juni. Dat is volgens H. Otten van Meteo Consult “heel veel”. “Het weer is op 16 april omgeslagen. Sindsdien hebben we maar vijf dagen gehad waarop de gemiddelde temperatuur de normale waarde ft bereikt.”

De maand mei bleef met 160 uur zon ruim onder het gemiddelde van 200. In mei 1989 waren er meteorologisch 330 uur geen wolken voor de zon.

Deze maand blijft tot dusverre ongeveer de helft achter bij het gemiddelde. Met de regen valt het nog mee. Er viel anderhalf keer zoveel als in een gemiddelde maand juni.

Volgens Otten wordt vaak ten onrechte gedacht dat het in een bepaalde maand veel heeft geregend als het “de laatste dagen” slecht is geweesZelf velt hij liever een oordeel aan de hand van het aantal keren dat hij buiten heeft gezeten. Dit jaar pas een keer of drie, “maar met een trui aan”.

De eerste zomerdag begon in een deel van het land met een frisse mistbank die deed vermoeden dat het zonnig zou worden. Het zal nog enige tijd wisselvallig blijven, maar de temperaturen lopen langzaam op tot ongeveer 20 graden. Overigens hoeft dat niet te betekenen dat de RIAGG's vanaf maandag rustiger dagen krijgen. Het komt ook voor dmensen depressief raken van zonnig weer, zegt een medewerker van de Haagse RIAGG, waar de kille, natte lente geen duidelijke sporen heeft nagelaten. “Als het mooi weer is voelen veel mensen zich verplicht gelukkig te zijn, omdat iedereen vrolijk lijkt. Je moet naar buiten.

Voor sommigen is slecht weer een reden om depressief te mogen zijn en thuis te blijven.''