Simons doet handreiking naar CDA, impasse blijft

DEN HAAG, 21 JUNI. Staatssecretaris Simons (volksgezondheid) is de CDA-fractie in de Tweede Kamer gisteren enigszins tegemoet gekomen door voor verzekerden de mogelijkheden te verruimen eigen risico's tnemen in de basisverzekering tegen ziektekosten. Verzekerden kunnen geen essentiele verstrekkingen zoals geneesmiddelen buiten hun verzekering houden, maar voor nog nader te bepalen onderdelen van medische zorg wel kiezen voor een eigen risico.

Het CDA neemt vooralsnog geen genoegen met deze handreiking en stemt daarom nog niet in met het wetsvoorstel dat de geleidelijke invoering van een basisverzekering (1995) voor iedereen regelt. Daarmee is nog steeds sprake van impasse tussen het CDA en de PvdA, die Simons volop steunt. “De ruimte is zeer beperkt”, constateerde het Tweede-Kamerlid Lansink (CDA) gisteravond na de toezegging van Simons, omdat de mogelijkheden voor eigen risico waarschijnlijk alleen van toepassing zijn op onderdelen van de geneesmiddelenvoorziening, fysiotherapie en tandheelkundige hulp.

Het debat over de stelselwijziging van de ziektekostenverzekeringen gaat, wellicht woensdag, zijn derde week in. Dan zal ook blijken of het CDA, daarin gesteund door de VVD, vasthoudt aan zijn wens dat de Kamer invloed moet kunnen uitoefenen op het overhevelen van medische voorzieningen uit het ziekenfonds en de particuliere verzekering naar de volksverzekering Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Deze AWBZ moet uitgroeien tot de basisverzekering voor iedereen.

Simons wil de huisartsen, de geneesmiddelen, kraamhulp en een aantal kleinere voorzieningen per 1 januari in de AWBZ onderbrengen. Een wettelijke regeling voor de 'pakketoverheveling' zou door de tijd die nodig is voor behandeling in Eerste en Tweede Kamer betekenen dat de stelselwijziging een vertraging van een jaar oploopt, waarschuwde Simons. “Dat is uiterst risicovol.” Ondanks hevige druk van de staatssecretaris liet Lansink het amendement gisteravond op tafel liggen. Simons zegde toe dat de Kamer elk jaar de overheveling van voorzieningen kaeoordelen. Maar omdat het kabinet het oordeel van de Kamer dan alsnog naast zich neer kan leggen, voelen CDA en VVD meer voor een wettelijke regeling. Beide partijen hechtten veel belang aan het advies van de Raad van State om het overhevelen van voorzieningen als huisartsenhulp en geneesmiddelen naar de AWBZ bij wet te regelen.

Uitstel van overheveling zou met name voor de koopkracht van de lagere en laagste inkomensgroepen ongunstige effecten hebben. Bovendien wil Simons het tempo in de stelselwijziging houden. Het derde kabinet-Lubbers wil de operatie graag op zijn conto schrijven.

Het CDA heeft er bij Simons steeds op aangedrongen de verzekerden meer keuzemogelijkheden te geven bij de samenstelling van het basispakket, waarin ongeveer 95 procent van de huidige medische voorzieningen wordt opgenomen. De financiele prikkel die het kabinet voor ogen staat om de burgers kostenbewuster met de gezondheidszorg om te laten gaan - een premieverlaging in ruil voor een eigen risico voohet gehele basispakket - is volgens het CDA ontoereikend.

Aanvankelijk wilde het CDA voorzieningen zoals tandheelkundige hulp, fysiotherapie en geneesmiddelen in zijn geheel uit de basisverzekering halen en onderbrengen in een vrijwillige aanvullende verzekering. Dat voorstel liet het Tweede-Kamerlid Lansink (CDA) schieten toen bleek dat een meerderheid van de Kamer daar niets voor voelt. En uit internationaal-juridisch oogpunt is het onmogelijk om het basispakket van deze essentiele vormen van gezondheidszorg te ontdoen, voegde staatssecretaris Simons er aan toe. Zodat bij Lansink de nadruk kwam te liggen op ruimere keuzemogelijkheden binnen het basispakket.

De PvdA gaat akkoord met eigen risico's voor sommige vormen van medische zorg, zolang verzekeraars maar niet de mogelijkheid hebben om verzekeringen voor bepaalde groepen verzekerden onaantrekkelijk te maken (risicoselectie). Met name het Tweede-Kamerlid Kohnstamm (D66) was verrast d de welwillendheid waarmee de PvdA de ruimere toepassing van eigen risico's begroette. “Ons is veel gelegen aan het vaart maken met de stelselwijziging. Dat betekent dat je zoekt naar oplossingen die een meerderheid in deze Kamer kan steunen”, aldus Van Otterloo (PvdA). Kohnstamm: “Ik heb het gevoel dat in de vergroting van de keuze van de verzekerden en dus het introduceren van marktwerking in het stelsel de PvdA al fors heeft ingeleverd door de nominale premie te vergrovan 15 naar 18 procent.” Kohnstamm kon zich niet aan de indruk onttrekken dat de PvdA “opnieuw betaalt voor de waar die al geleverd is”. Van Otterloo ontkende dat.

Simons laat nu een lijst opstellen met medische voorzieningen in het basispakket die voor een vrijwillig eigen risico in aanmerking komen.

Het totale eigen risico mag niet hoger zijn dan de vaste premie die alle verzekerden in 1995 naast hun inkomensafhankelijke premie betalen, jaarlijks 500 gulden per volwassen verzekerde en 250 gulden per kind.