Eindelijk goed nieuws voor Berlijn

BERLIJN, 21 JUNI. “Geweldig, reusachtig”, menen feestende Berlijners op de Kurfurstendamm, een half uurtje nadat bekend is geworden dat hun stad ook zetel van Duitslands regering en parlement wordt. Enkele duizenden mensen verzamelen zich hier in het centrum van West-Berlijn, zwaaien met Duitse en Berlijnse vlaggen, alsof er een belangrijke voetbalwedstrijd is gewonnen. Blikjes bier worden geheven, automobilisten rijden toeterend langs de brede boulevard.

Een enkeling laat blijken het schandelijk te hebbennden dat over de vraag of Berlijn 'echte hoofdstad' moest worden, 'uberhaupt' is gediscussieerd. Over het algemeen lijken Berlijners van mening dat hun gerechtigheid is wedervaren, nu veertig jaar beloften over het herstel van Berlijn als hoofdstad zijn ingelost. “Eindelijk eens goed nieuws”, meent een wat oudere voorbijganger. Nogal wat Berlijners achtten zich de afgelopen weken door de lande politiek aardig in de steek gelaten. Sommige lokale kranten komen met speciale edities uit.

“Berlijn! Eindelijk!”, vindt de Berliner Morgenpost. In het centrum van Oost-Berlijn is van bijzondere drukte niets te merken. Anders dan in Bonn, waar op het centrale plein een menigte bij een grootbeeld-televisiescherm stond om de goede afloop te vieren, was er in heel Berlijn op dit gebied niets georganiseerd. Ook de meeste lokale politici volgden het verloop van het debat thuis - de kopstukken onder hen waren trouwens in Bonn. Pas na mrnacht komt het tot een klein, besloten souper in het Rathaus Schoneberg, dat als voorlopig raadhuis voor de hele stad fungeert.

Uit de eerste reacties in Berlijn spreekt een zekere verrassing. Veel Berlijners hadden de afgelopen dagen het idee, dat de Bonn-lobby de overhand had in de Bondsdag. Een dertigtal CDU-afgevaardigden uit het stadsparlement had aan de vooravond van het debat in de Bondsdag nog in een soort wanhoopsmissie impulsief het vliegtuig naar genomen, om bondskanselier Helmut Kohl met uittreden uit de partij te dreigen.

Zelfs burgemeester Ebergard Diepgen leek gistermiddag in interviews met Berlijnse radio- en televisiestations de bevolking op een nederlaag voor te bereiden. De senator (minister) van bouwzaken in Berlijn onthulde gisteravond laat in een tv-interview, dat Berlijn al druk bezig was geweest met het vinden van andere belangstellenden voor de talrijke representatieve gebouwen in Berlijn, met name in de sfeer van de internationale instell.

Pag. 5:

Bestuur Berlijn heeft nu weer hoop voor geld

Aan het eind van de avond kon burgemeester Diepgen opgewekt opperen, dat de Bondsdag nu al frequenter in Berlkan vergaderen, niet pas over een paar jaar, zoals is gezegd. De problemen met de catering, die naar verluidt veel leden van de Bondsdag tegen het Rijksdaggebouw (en Berlijn) hadden ingenomen tijdens de plechtige zittingen die de Bondsdag er sinds de vestiging van de Duitse eenheid heeft gehouden, bleken bij de CVSE-zitting van de afgelopen dagen overwonnen. Het gebrek aan werkruimten in ebouw, meent Diepgen, kan worden ondervangen door het betrekken van verlaten DDR-kantoorruimte in de onmiddellijke nabijheid.

De eigenlijke vergaderingen van de Bondsdag kunnen zonder enig probleem plaatshebben in de grote zaal van het Rijksdaggebouw, dat tussen 1957 en 1971 vergaand is gerestaureerd. Het was in 1933, aan de vooravond van de vestiging van de nazi-dictatuur, onder niet geheel opgehelderde omstandigheden grotendeels uitgebrand. DeNederlandse vrij-socialist Rinus van der Lubbe, die bekende geheel alleen de brand te hebben gesticht, is daarvoor ter dood veroordeeld. Toevallig was het gisteren de 150-ste geboortedag van de architect van de in 1894 in gebruik genomen Rijksdag, Paul Wallot.

In veel reacties in Berlijn komt bezorgdheid naar voren over de stijging van de prijzen van onroerend goed, en de huren in Berlijn.

Deze waren het afgelopen jaar al tussen de twintig en honderd procent gestegen. Volgens het stadsbe maakt de komst van regering en parlement geen groot verschil voor de Berlijnse woonsituatie. Berlijn had zich toch al voorgenomen van 3,4 miljoen naar zes miljoen inwoners te groeien. De maximaal 15.000 ambtenaren (met hun aanhang 35.000 personen) die van Bonn naar Berlijn komen, maken niet zoveel verschil meer uit. De woningnood in Berlijn bedraagt thans ongeveer 180.000 wooneenheden.

Eerdere afkerigmmen in alternatieve- en intellectuele kring tegen vermeende 'hoofdstad-hoogmoed' of 'intocht der bonzen' waren de afgelopen weken grotendeels verstomd in Berlijn - nadat duidelijk was geworden dat de eertijds rijkelijk naar West-Berlijn stromende subsidies bijna geheel zouden opdrogen als de stad geen daadwerkelijke hoofdstad zou worden. Nu heeft het stadsbestuur weer hoop, bij voorbeeld op geld om de meer dan dertig theaters van de stad open te houden.

Waar de Duitse regering in Berlijn gehuisvest moet worden, is inmiddels nog geheel onduidelijk. De vroegere rijkskanse, in de bunker waarvan Hitler zich aan het eind van de oorlog van het leven heeft beroofd, was zwaar door het oorlogsgeweld gehavend en is daarna tot de grond toe afgebroken. In de omgeving van de Rijksdag staan een aantal nieuwe en oude gebouwen die tot voor kort partij- en staatsorganen van de DDR huisvestten, en die in sommige gevallen nu al filialen van bondsduitse ministeries huisvesten. Waarschijnlijker echter lijkt, dat voor huisvesting van de regering zal worden teruggeH)pen op al in de vorige eeuw bestaande en nimmer uitgevoerde bouwplannen in de groenzone tegenover de Rijksdag, de zgn. Spreebogen.“Hopelijk explodeert de markt niet”, meent een Berlijnse makelaar op de ochtend na de beslissing. “Om zes uur vanochtend werd ik al opgebeld door iemand uit de oude Bondsrepubliek, die zijn hele bedrijf naar Berlijn wil overbrengen.” Een Berlijnse winkelier die net van plan was zijn zaak te sluiten, zegt nu opgetogen dit nogmaals te willerwegen. “In ieder geval krijg ik nu zeker 10.000 mark meer, als ik de inventaris verkoop”, meent hij.

Op de dag na de beslissing lijkt zich van Berlijn langzaam een zekere opgetogenheid meester te maken, na maanden van uitsluitend jobstijdingen: wegvallen van subsidies en de belastingvrije Berlijn-toelage aan de westkant van de stad, bedrijfssluitingen en faillissementen en opheffing van veel instellingen aan de oostkant van de stad. Het stadsbestuupt ook op geld ter restauratie van de S-baan, de stadsspoorweg. Tot nu toe had de bondsregering wel geld ter beschikking gesteld voor de aanleg van nieuwe autowegen rondom de binnenstad. Berlijn had aan de westkant van de stad al wel een aantal eerder stilgelegde lijnen gerestaureerd, maar tot nu toe ontbrak het geld om de verbindingen tussen West-Berlijn en de vroeger in de DDR gelegen randgemeenten te herstellen. Na jarenlange verwaarlozing zijn deze spoorlijnen nu verzakt en met struweel overgroeid, de bruggen verroest lf ingezakt.

De aanvoerders van CDU en SPD in Berlijn verkondigden vanochtend eensgezind een economische opleving voor de stad. “We moeten echter alles doen om de existentiele zorgen van onze medeburgers te lenigen en ervoor te zorgen dat iedereen een betaalbare woning heeft, opdat straks niet gezegd kan worden dat 'die lui uit Bonn onze woningen wegnemen”, meende de CDU-fractievoorzitter in het stadsparlement, Klaus Landowsky. Zijn SPD-collega Ditmar Staffbezwoer dat Berlijn, ondanks de alom verwachte 'boom', een 'menselijke metropool' moet blijven.