Britse botsing

HET IS NATUURLIJK mooi als politici aanzetten tot een nationaal debat, maar de Britse oud-premiers Thatcher en Heath overdrijven. In een transatlantische woordenwisseling namen de twee het deze week tegen elkaar op over Europa, een onderwerp dat bij de Britten de nodige emoties losmaakt. Margaret Thatcher zette de toon door tijdens een fondsenwervingstournee in de Verenigde Staten te ageren tegen een 'ondemocratische Europese superstaat'. Edward Heath antwoordde in stijl door de vrouw die tien jaar Groot-Brittannie leidde een 'mini-verstand' toe te dichten. Het verbale modderbadgevecht tussen twee prominente leden van de Conservatieve partij leidde tot rumoer in de pers, tot onrust in de partij, maar niet tot een debat over de Britse toekomst in Europa.

Aanleiding was - of at alweer vergeten? - het ontwerp voor het nieuwe Europese verdrag waaraan de twaalf landen van de EG dit jaar werken.

Tijdens de vergadering van de ministers van buitenlandse zaken in Luxemburg bleek maandag dat in het ontwerp “een federatie” is opgenomen als einddoel van de Europese integratie. De Britse minister van buitenlandse zaken, Douglas Hurd, verzette zich hiertegen, precies zoals vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk steeds hebben gedaan sinds het in 1973 toetrad tot een enschap, die, zoals in het ook door Londen ondertekende EEG-verdrag is vastgelegd, streeft naar “een steeds hechter verbond tussen de Europese volkeren”.

THATCHERS interventie was dus overbodig en lijkt vooral ingegeven door onvrede over de afstand tussen Haarzelf en de macht. Heath is de man die Groot-Brittannie in de EG heeft gebracht, maar zijn antwoord was wellicht benvloed door persoonlijke afkeer van die mevrouw die hem in 1979 van de troon stootte.

De Britse aanpassing aan Europa is een krampachtig proces. Dat gebeurt schoksgewijze en als in de processie van Echternach - twee stappen voorwaarts, een stap terug -, en een stevige botsing op het eiland kan ter verheldering van de discussie en de fronten af en toe geen kwaad.

Als er niet die verkiezingen als een dreigend onweer boven de marktplaats hingen.

De broze eenheid in de Conservatieve partij over het owerp Europa is nu verbroken en de arme premier Major zit met de brokken. Met dank aan zijn twee illustere voorgangers.