Slaappillen werken langer bij bejaarden door trage afbraak

Bejaarden blijven langer suf, onthouden moeilijker en zijn onhandiger in hun bewegingen dan jongere mensen bij gebruik van slaapmiddelen (benzodiazepinen). Dat weten veel mensen al. Artsen horen bejaarden de halve voor volwassenen gebruikelijke dosis voor te schrijven. De farmaceutische industrie heeft erop ingespeeld door van vrijwel alle pillen en capsules benzodiazepinen, zowel de wat oudere langwerkende en de nieuwere kortwerkende, minimaal twee doseringen te leveren.

Amerikaans onderzoek (New England Journal oficine, 13 juni) bevestigt de verschillende uitwerking bij volwassenen en bejaarden ondubbelzinnig en laat zien dat bejaarden de middelen vertraagd afbreken en uitscheiden. De piek in plasmaconcentratie ligt bij alle leeftijden rond een uur na inname van het middel maar is bij de bejaarden meteen al hoger. De middelen werken langer doordat ze langer in het bloed circuleren. Het is dus niet zo dat de hersenen van oudere mensen gevoeliger zijn voor benzo(azepinen, waar bijna alle tegenwoordige gangbare slaapmiddelen (voor 's nachts) en veel angstonderdrukkers (voor overdag) onder vallen (o.a. triazolam, temazepam, quazepam, flurazepam, nitrazepam, ketazolam).

Bij een vergelijking van 26 jongeren (gemiddeld 30 jaar oud) met 21 bejaarden (gemiddeld 69) die 0,125 mg, 0,25 mg triazolam (merknaam Halcion) of een placebo kregen, bleken het rustgevende effect, het vermogen om woordjes te onthouden en de moeiliden met spierbeheersing afhankelijk te zijn van de concentraties benzodiazepinen in het bloed.

Het onderzoek beperkte zich tot het lot van een enkele dosis. Bij langer gebruik van benzodiazepinen treedt gewenning op met, afhankelijk van het soort middel, allerlei bijwerkingen. Bejaarden slikken relatief veel meer slaapmiddelen dan volwassenen. In de VS worden bijna 70% meer recepten voor slaapmiddelen voor 60-plussers uitgeschreven dan voor 40- tot 59-jarigen. Algemeen wordt tegenwoordig aanbevolen benzodiazepinen langer dan veertien dagen tot een maand te slikken en dan iets te doen aan de onderliggende oorzaken van de slapeloosheid die meestal moeten worden gezocht bij werkstress, als vervelend ervaren woon- en leefomstandigheden en persoonlijke problemen.