Fiere nekken en spitzen als naalden in de vloer

Gezelschap: Ballet Victor Ullate. Programma: Arraigo; choreografie: Victor Ullate; muziek: Jeronimo Maesso; decor en kostuums: Mampaso; licht: F. Gerla In the Future; choreografie: Hans van Manen; muziek: David Byrne; decor, kostuums en licht: Keso Dekker. Before Night Fall; choreografie: Nils Christe; muziek: Boruslav Martinu; decor en kostuums: Keso Dekker; licht: Joop Caboort. Gezien: 19-6 Stadsschouwburg Amsterdam. Herhaling: 20-6. Op 21 en 22-6 wordt een ander programma uitgevoerd.

Net drie jaar oud is het gezelschap van voormalig Bejart-danser van Spaanse afkomst Victor Ullate. Behalve een zeer bekwaam danser, getuige de vele solistische rollen die hij bij het Ballet van de XXde Eeuw danste, blijkt Ullate een voortreffelijk danspedagoog te zijn.

Want zijn zeer jonge, door hemzelf opgeleide dansers, zijn magnifiek getraind in de klassieke stijl, werken zeer homogeen en exact en tonen daarbij een inspirerende vitaliteit.

De mannen zijn viriel, krachtig en toch soepel; de vrouwen elegant en toch sterk. Opmerkelijk is dat het repee van die in Madrid gevestigde groep een flink aantal balletten heeft van Nederlandse makelij. Nils Christe, Hans van Manen en Jan Linkens zijn er regelmatig terugkerende gasten.

De twee programma's die het gezelschap in het Holland Festival laat zien, worden dan ook hoofdzakelijk gevuld met hun choreografieen. Het eerste bevatte Van Manens In the Future, gemaakt voor het Scapino Ballet en Nils Christe's Before Night Fall, oorspronkelijk gecreeerd voor het Ballet van de Parijse Opera, en kortstondig ook op het repertoire van Het Nationale Ballet. Op het tweede programma staan Jan Linkens' For a close Friend, gemaakt voor de junioren van het Nederlands Dans Theater en Van Manens Vijf Tango's. In beide voorstellingen is tevens een choreografie van Ullate zelf opgenomen.

De eerste avond was dat Arraigo, een veertig minuten durend werk dat zich kenmerkt door messcherpe, strakke bewegingen die goed aansluiten bij de muzikale composian Jeronimo Maesso. Klanken en ritmen die je door het metalen geweld in een bedrijvige smederij doen wanen. De dansers stralen in houding en beweging een gebalde energie uit. Benen en armen priemen in de ruimte, draaien en sprongen zijn flitsend en eindigen in trefzeker gemarkeerde poses, hoofden staan trots op fiere nekken en de spitzen van de meisjes prikken als naalden in de vloer.

Arraigo betekent wortels. Wortels die zowel in de Spaanse bodem liggen als in Ue's dansverleden, want het eigenzinnige mannetje dat als een clowneske figuur de scenes aan elkaar verbindt, verwijst naar Ullate's ervaringen bij Bejart.

Choreografisch is het qua beweging helder en knap van constructie, met subtiel aangebrachte, onmiskenbaar Spaanse elementen, doch qua ruimtelijke compositie is het door de symmetrische aanpak nauwelijks interessant. De stijl en de kwaliteit van de dansers komt er echter onmiddellijk en overduidelijk in naar voren. Die kwaliteiten maakten ook Van Manens In the Future en Christe's dramatiscladen Before Night Fall een lust voor het oog en het jeugdig elan van de uitvoerenden gaf er frisse accenten aan. En juist dat maakt het zo interessant om die gerenommeerde werken door een niet-Nederlands gezelschap te zien uitvoeren.