De agent en het droomkoninkje

The Hard Way. Regie: John Badham. Met: Michael J. Fox, James Woods, Annabella Sciorra, Penny Marshall. In 30 theaters.

Een snel slijtend Hollywoodstramien: de onwaarschijnlijke koppeling van twee 'buddies' tegen wil en dank, die tezamen de grootste moeilijkheden het hoofd moeten bieden en ten slotte waardering voor elkaar kunnen opbrengen. Vaak is de een een norse, door de wol geverfde politieman en de ander de vertegenwoordiger van een of andere minderheid: een indiaan, een delinquent, een spook, een chimpanzee, een buitenaardse bezoeker of zelfs een vrouw. Regisseur John Badham voorzag het genre van een voorzichtige, maar niet helemaal bevredigende onderstroom in zijn vorige film (Bird on a Wire), door de partners Mel Gibson en Goldie Hawn een gemeenschappelijk verleden in de rebelse jaren zestig mee te geven. Tegelijkertijd bewees hij tot vervelens toe in die film wel weg te weten met spectaculaire actiescenes en komische spartelpartijen.

Hoewel The Hard Way in menig opzicht een vervolg lijkt op Bird on a Wire, gaat Badham nu een stukje verder in het aanboren van een intelligente tweede laag. De Newyorkse politieman James Woods wordt in The Hard Way namelijk opgezadeld met een vertegenwoordiger van de merkwaardigste minderheid die Amerika rijk is: een ijdele Hollywoodacteur. Met het oog op de research voor een rol in een politiefilm moet deze Nick Lang (zonder zich erg te hoeven forceren gespeeld door Michael J. Fox) namelijk een tijdje meelopen met een echte rechercheur, die surveillienst verricht onder een gigantisch reclamebord op Times Square van Lang in diens fictieve nieuwste, Indiana Jones-achtige film Smoking Gunn II.

Badham maakt uiteraard dankbaar gebruik van de mogelijkheid de spot te drijven met de ego's van Hollywood-droomkoninkjes. De eerste scenes van Fox in een strandhuis, waar in bikini geklede aspirant-sterretjes tot het meubilair behoren en een agente (een fraaie gastrol van regisseuse Penny Marshall) de lakens uitdeelt, vormen een fraai staaltje se voor en door insiders. Een corpulente secretaresse roept van bovenaan de trap wat ze moet doen met de baby van Steven Spielberg. “Schrijf hem een persoonlijke brief”, luidt het antwoord.

Ook de op almacht gebaseerde flair, waarmee Nick Lang alias Fox de politiechef van Woods inpalmt, lijkt naar het leven getekend. Maar de slimheid van Badham en zijn scenaristen vermag meer dan het bekwaam afwerken van voor de hand liggende grapjes. Thd Way lijkt ook iets te willen zeggen over de kameleontische karakterloosheid van acteurs. Fox imiteert als een feilloze papegaai alle maniertjes van Woods, die op zijn beurt weer een karikatuur tekent van een alleenstaande, egocentrische politieman. Het kost Fox weinig moeite Woods' vriendin Annabella Sciorra in te palmen en stevig grijnzend op de onwaarschijnlijkste momenten beider beperkte momenten van privacy te schenden.

Tegen de regels van het genre in komen Woods en Fox niet echt nader tot elkaar. Aan het san de film is de bewondering van de acteur voor de vitaliteit van een mens van leven en bloed nog even futiel als aan het begin, en kan het rolmodel bij de premiere van Fox' film slechts als een boer met kiespijn constateren dat al zijn eigenaardigheden geplagieerd zijn. Badhams observaties maken een valide indruk, maar hij kan zich desondanks zelf niet onttrekken aan de oppervlakkigheid van Hollywood, die hij zo overtuigend persifleert.

Niet alleen de maniertjn Woods, gesticulerend en mompelend als een morsige filmrechercheur, leiden tot een te gemakkelijke creatie. De film gaat ook in de bijrollen mank aan de neiging het publiek constant te willen behagen, bij voorbeeld in de schattige brutaliteit van Sciorra's filmdochter, Christina Ricci. Mede door haar vergelijkbare rol in Mermaids ontpopt Ricci zich tot de meest Shirley Temple-achtige kinderactrice van dit moment, een bijna uitgestorven soort die ook in Home Alone door MacAuley Culkin, de moderne Mickey Rooney, al nieuw leven ingeblazen werd.

Vooral de zwaar overtrokken finale van The Hard Way, een Harold Lloyd-achtige klimpartij op het eerder genoemde reclamebord, verzandt in de stomvervelende stoerdoenerij van films die hun budget te nadrukkelijk willen etaleren. Mensen zijn echt veel aardiger om naar te kijken, zelfs als ze gemodelleerd zijn naar holle vaten.