CVSE roept Joegoslavie op tot eenheid

BERLIJN, 20 JUNI. De ministers van buitenlandse zaken van de Europese landen, Canada en de Verenigde Staten hebben Joegoslavie opgeroepen de eenheid te bewaren.

Bovendien hebben zij besloten dat binnen de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE) niet langer voor elk besluit unanimiteit is vereist. De ministers hebben daarmee het proces van politieke samenwerking binnen de CVSE een nieuwe impuls gegeven.

In de eerste gezamenlijke politieke verklaring van de ministers over de binnenlandse aangelegenheden van een van de CVSE-lidstaten drukken zij hun zorg uit over de ontwikkelingen in Joegoslavie. Aan de vooravond van de vergadering van het collectieve presidentschap in Joegoslavie spreken de ministers hun steun uit “voor een democratische ontwikkeling, eenheid en territoriale integriteit op basis van economische hervormingen, volledige toepassing van de mensenrechten, inclusief de rechten van minderheden, en voor een vreedzame oplossing van de huidige crisis in het land”.

Tegelijkertijd beklemtonen de ministers dat het “alleen aan de volkeren van Joegoslavie zelf is om te beslissen over de toekomst van het land”. De ministers hebben daarom opgeroepen tot een voortgezette dialoog tussen alle betrokken partijen en bevestigden hun inzicht “dat de mogelijkheden voor een dergelijke dialoog nog niet zijn uitgeput”.

Tot slot doen de ministers een beroep op alle betrokkenen om af te zien van het gebruik van geweld en zich te houden aan de bestaande constitutionele procedures.

Het wordt hier in Berlijn als een bijzonder hoopgevend signaal ervaren dat de raad van ministers van de CVSE-landen, die in november in Parijs werd opgericht, al op zijn eerste zitting een politieke verklaring wist af te geven.

Een stap vooruit is ook het feit dat eenderde van de 35 CVSE-leden het recht krijgt om het CVSE-crisismechanisme in werking te stellen.

Twaalf landen kunnen vragen om een vergadering van ministers van buitenlandse zaken of van hoge ambtenaren als zij vrezen dat een crisis in een van de lidstaten de veiligheid in Europa bedreigt.

De Sovjet-delegatie verzette zich gisteren nog tegen het opgeven van het principe van unanimiteit en trachtte de kwestie door te schuiven naar de eerstvolgende reguliere ministersvergadering van de CVSE, in januari in Praag. Maar na de lunch leek Sovjet-minister Bessmertnych zijn verzet op dit punt te hebben opgegeven.

Pag. 5:

Bezwaren VS weggenomen

Met de eis dat een derde van de landen kan vragen om een spoedzitting lijkt ook te zijn tegemoetgekomen aan de bedenkingen van de Amerikanen, die vreesden dat bij een lagere drempel wellicht al te gemakkelijk zou worden overgegaan tot de inschakeling van het crisismechanisme. In de vanmorgen uitgegeven slotverklaring van de ministers staat dat als twaalf of meer van de 35 CVSE-lidstaten om een spoedbijeenkomst vragen, de voorzitter verplicht is om dan binnen een periode van 48 uur alle staten op de hoogte te brengen van plaats en tijdstip van de zitting.

In de slotverklaring, die werd voorgelezen door minister Genscher, ondertrepen de ministers de noodzaak van politieke en economische steun voor de nieuwe democratieen in centraal en Oost-Europa. De ministers verwelkomen de vorming van een parlementaire vergadering van de CVSE. Voorts besloten ze tot de vorming van een communicatienetwerk waardoor de landen en het secretariaat van het CVSE snel met elkaar kunen communiceren. Afgesproken is dat de volgende vergadering van de CVSE-ministerraad op 30 en 31 januari in Praag zal worden gehouden.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, deed gisteren een beroep op de Westerse landen mee te helpen aan de economische ontwikkeling van Centraal- en Oost-Europa door alle handelsbelemmeringen op te heffen. “Wij moeten in de eerste plaats onze markten openstellen voor een vrij handelsverkeer.”