VS: transatlantische gemeenschap met de Sovjet-Unie uitbreiden

BERLIJN, 19 JUNI. De grootste uitdaging van dit moment is “de transatlantische gemeenschap naar de Sovjet-Unie uit te breiden. De nieuwe architectuur van Europa kan in hoge mate bijdragen aan het bereiken van dit doel, maar ze zal onvolledig blijven, zolang de Sovjet-Unie buiten staat te aarzelen”.(EDit heeft de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker gisteren gezegd in Berlijn aan de vooravond van de bijeenkomst van ministers van buitenlandse zaken van de 34 landen die zijn aangesloten bij de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE).

Het doel van de CVSE-landen moet zijn, aldus Baker, de vorming van een “Euro-atlantische gemeenschap die zich uitstrekt van Vancouver in Oostelijke richting tot Vladivostok. De deur naar de Euro-atlantische gemeenschap staat. Het is nu aan de Sovjet-Unie of ze over de drempel wil stappen”.

Minister Baker sprak gisteravond voor het Aspen-instituut in het Berlijnse Steigenberger Hotel in aanwezigheid van het Berlijnse gemeentebestuur, onderwie ook burgemeester Diepgen.

Baker waarschuwde voor de gevaren van het 19e-eeuwse natonalisme dat in delen van Europa weer opleeft. “Met de ineenstorting van het communisme is het etnisch element weer opgedoken als een krachtige politieke faktor, war een nieuwe verdeeldheid tussen landen, en nog acuter, binnen multi-nationale staten opduikt'. Baker wees erop dat naast de oude nationalismen zich nieuwe vormen van samenwerking ontwikkelen zoals tussen Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije in Midden-Europa en tussen de landen rondom de Oostzee.

De Duitse bondskanselier Helmut Kohl hield vanmorgen bij opening van de conferentie, in de Rijksdag in Berlijn, een pleidooi voor hulp aan de landen in centraal- en Oost-Europa. Nu de politieke tweedeling in Europa volledig is opgeheven, moeten we er alles aan doen om te voorkomen dat Europa door een economische tegenstelling blijvend gespleten wordt. Daarom is het dringend noodzakelijk dat alle Westerse landen bijdragen aan de hulp voor Midden- en Oost-Europa, zo zei Kohl.

“Daarom is extra hulp voor de landen die hervormingen doorvoeren - ik beklemtoon dat het hier gaat om de hulp van alle landen van het Westen - onontbeerlijk om de noodzakelijke binnense veranderingen tot stand te kunnen brengen”, aldus de bondskanselier.

Pag. 5:

Baker wil versterking CVSE

De Duitse bondskanselier deed zijn oproep aan hgin van de eerste officiele vergadering van de ministers van buitenlandse zaken van de landen van de Conferentie voor Europese Veiligheid en Samenwerking.

Tot dit jaarlijkse overleg werd besloten tijdens de CVSE-top vorig jaar november in Parijs.

Vanmorgen is Albanie als laatste Europese land tot de CVSE toegelaten, nadat de Duitse minister van buitenlandse zaken, Hans-Dietrich Genscher, het afgelopen weekeinde zich er tijdens een bezoek aan banese hoofdstad Tirana van had vergewist, dat dit land met alle eerder gemaakte CVSE-afspraken kan . Minister Genscher maakte vanmorgen bekend dat Albanie bereid is zowel de Slotakte van Helsinki als het Handvest van Parijs te ondertekenen. Onder applaus van de aanwezigen in de Rijksdag nam daarop de Albanese minister van buitenlandse zaken plaats aan de conferentietafel. Op hetzelfde moment werd buiten de Rijksdag de Albanese vlag gehesen.

Opvallend was het pleidooi dat de Amerikaannister Baker gisteravond hield voor verdere versterking van het CVSE-proces. In het verleden hebben de Amerikanen zich wat dat betreft nogal terughoudend opgesteld. Baker zei nu: “We moeten komen tot een procedure voor het bijeenroepen van spoedzittingen van CVSE-functonarissen op sub-ministerieel niveau. We kunnen het centrum voor conflict-preventie versterken. En ik hoop dat we ook procedures kunnen ontwikkelen door middel waarvan de ministers n besluiten tot de vorming van onderzoeksmissies.”

Voorts sloot Baker zich aan bij de eerder door Sovjet-minister Bessmertnych geopperde suggestie om te komen tot de voring van een permanent CVSE-orgaan voor mensenrechten. Om de economische samenwerking te versterken, aldus Baker, zouden CVSE-Kamers van Koophandel moeten worden gevormd in de landen die in de overgangsfase verkeren tussen een geleide economie naar markteconomie. Die Kamers zouden dan de organen moeten zijn waardoor het particulier bedrijfsleven van zich kan laten horen.

Politieke waarnemers verklaren het feit dat de Amerikaanse regering zich niet langer verzet tegen een verdere versterking van de CVSE-structuur uit het feit dat Washington de CVSE niet langer als een bedreiging van de NAVO ziet. Minister Baker leek zelfs de vorming van een CVSE-interventiemacht niet op voorhand uit te sluiten. Sprekend over versterking van de vertrouwenwekkende maatregelen in Europa zei de minister te denken aan itbouw van de politieke mogelijkheden, zoals het sturen van missies, bemiddeling en “vrede handhavende capaciteiten als de onmiddellijk betrokken landen daarom zouden vragen”. De meeste Middeneuropese landen beklemtonen het belang van de Atlantische Verdragsorganisatie en een aantal van hen heeft te kennen gegeven dat ze het liefst tot deze organisatie zouden willen toetreden.

Ook de Sovjet-Unie lijkt haar streven op den duur te laten opgaan in de CVSE voorlopig in de ijskast te hebben gezet. Op de vergadering van ministers van buitdse zaken van de NAVO-landen begin deze maand in Kopenhagen is nogmaals een hand uitgestoken in de richting van de Sovjet-Unie. Minister Baker zei in dit verband: “Als de hervorming in een steeds pluralistischer Sovjet-Unie slaagt, dan moeten we zowel de hand reiken aan de Sovjet-militairen en aan de defensie-industrie, als aan de hervormers. Wij willen dat ze op de hoogte zijn van de strategie, de doctrine en het defensieve karakter van de NAVO. Ze moeten in staat worden gesteld voordeel te trekken uit onze ervaringen met de relaties tussen burgers en militairen.”