SIR NINIAN STEPHEN; Boven de Noordierse partijen

De Australier Sir Ninian Stephen (68), die de besprekingen tussen de strijdende partijen in het Noordierse conflict in Dublin gaat voorzitten, werd gekozen uit een lijst van dertig kandidaten. Stephens onafhankelijkheid en zi ervaring met ingewikkelde constitutionele kwesties moeten bij die keuze de doorslag gegeven hebben.

Stephen heeft altijd boven de partijen gestaan. Van 1982 tot 1989 was hij gouverneur-generaal, de vertegenwoordiger van het Australische staatshoofd, de Britse koningin Elizabeth II. Daarna werd hij door de Australische Labourregering benoemd als ambassadeur voor het milieu.

Cynici meenden dat het ging om een zoethoudertje voor de milieu-activisten, van wie de partij van premier Bob ke electoraal afhankelijk is. De benoeming wekte des te meer verwondering omdat Stephen nooit van enige betrokkenheid bij het milieu gewag had gemaakt. Stephen verwierf echter snel respect met zijn afstandelijke analyses van internationale milieuproblemen.

Stephen is van Schotse afstamming. In Australie maakte hij carriere als advocaat en rechter. Hij werd opperrechter van het Australische Hooggerechtshof en was tevens lid van de zogeheten Privy Council inLonden, het hoogste rechtscollege in het Gemenebest. Vooral vanwege die laatste post bij een instituut dat een overblijfsel is van het Britse koloniale verleden, was Stephen wellicht aanvaardbaar voor de protestantse partijen in Noord-Ierland, die de onafhankelijkheid van Ulster afwijzen.

Dat Stephen al meer dan 50 jaar in het verre Australie woont, moet hem acceptabel hebben gemaakt voor de nonalistische katholieke partijen in het conflict. Australie heeft zich immers altijd energiek tegen Britse betutteling en superioriteitsaspiraties afgezet. Zo hebben veel katholieke Ierse emigranten in Australie hun nieuwe vaderland kunnen maken.

Stephen werd vorige week door Bob Hawke aanbevolen bij de Ierse premier Charles Haughey. “Intellectueel is hij goed toegerust en door zijn karakter krijgt hij snel het vertrouwen van een breed scala personen. Iedereen heeft volledig vertrouwen in zijn onpartijdigheid, zijn toewijding, zijn bereidheid te luistn en zijn vermogen om mensen op een lijn te brengen”, aldus Hawke.

In zijn nieuwe functie speelde Stephen onmiddellijk de afstandelijke, behoedzame rol die hem ook tijdens zijn periode als gouverneur-generaal op het lijf was geschreven. Zo zei hij in een radio-interview dat hij geen pasklare oplossing voor Ierland heeft.

“Ik heb geen duidelijk doel voor ogen. Voordat ik me beter heb laten informeren, heb ik ook geen idee waarheen de besprekingen zullen leiden”, aldus Stephen.

Een van Stephens liefhebberijen isschiedenis. Toen de nieuwe voorzitter werd herinnerd aan de historische lengte van het bloedige Noordierse conflict, verklaarde hij zich af vragen waarom hij de positie heeft aanvaard. “Maar laten we serieus zijn”, aldus Stephen, “dit is een buitengewone kans om vooruitgang te boeken in een toestand die al zo lang in een patstelling verkeert.”