Gnomen

Wim Kan en Corry Vonk zijn van hun voetstuk gehaald. Sinds het beeldje van de twee als tuinkabouters afgebeelde echtelieden in 1986 werd onthuld, stond het op een verhoging - een op het plaveisel opgetrokken element van baksteentjes, ongeveer een meter hoog en enkele meters breed, dat er niet alleen toe diende de beide kleinkutenaars boven het Leidseplein te laten uittorenen, maar ook volop ruimte bood als zitplaats voor vermoeide passanten. Die zitplaats is kortgeleden weggehaald; de heer en mevrouw Kan staan nu vrijwel gelijkvloers, als twee versteende gnomen waaraan iedere vorm van eerbewijs is ontnomen. Het was al sneu dat ze niet meer allure hadden, maar zoals ze er nu bij staan, steken ze niet eens meer boven het maaiveld uit.

Het al te knus uitgevallen beeldhouwwerkje heeft zich nimmer mogen verheugen in enige artistieke bewondering. Dat ergerde Simon Carmiggelt, zo weten we sinds kort van Renate Rubinstein. Ze onthult in haar bestseller, dat hij er bijna eigenhandig garant voor heeft gestaan: “Hij verkocht de brieven die Gerard Reve aan hem geschreven had, aan Johan Polak voor (f) 10.000, stortte dat hele bedrag op de giro van dat beeld en ging bij de burgemeester pleiten voor een mooie, prominente plek op het Leidseplein.” Aangezien de helonderneming (f) 52.000 kostte, heeft Carmiggelt er dus een vijfde van betaald.

Rubinstein vervolgt: “Mijn kritiek op dat beeld en die van anderen stemde hem wrevelig. Hij had zelf gezien dat gewone mensen op de sokkel van dat beeld zaten ijsjes te eten - wat kon je nou nog meer willen?”

Ook die functie heeft de beeltenis echter verloren; ijsjes eten is zonder het eertijdse plateautje niet meer mogelijk. Nu blijft alleen nog, zoals Jan Vrijman onlangs in Het Parool signaleerde, de onbedoe camp-kwaliteit over: “Precies een Jeff Koons!” Diens biggetjes waren evenwel heel wat beter geproportioneerd dan dit verkrampte echtpaar, om van de in perspex gevatte verstrengelingen van Koons en diens Ilona nog maar te zwijgen.

Nee, als er nog een functie te vervullen is voor de gebronsde Kannen, dan moet die verhoging terug. Zonder zitplaats voor ijsjes-eters heeft hun aanwezigheid geen zin.