Valse naam troef op Schiphol

SCHIPHOL, 18 JUNI. “Welke valse naam wilt u van haar?” De wachtmeester van de Koninklijke Marechaussee op Schiphol grijnst. Ze heet Falasha Tonji, afkomstig uit Nigeria, volgens haar paspoort. Maar dat is vals. Zelf zegt ze dat ze Johnson heet en uit Koeweit komt. Volgens een vriend van haar in Londen, naar wie ze op weg was om werk te zoeken, komt ze uit Liberia. De namen Jo en Tonji kent hij niet. Namen zeggen niet veel bij het bureau Falsificatie.

De eerste vijf maanden van dit jaar werd ruim 1.000 reizigers op de luchthaven de toegang tot Nederland geweigerd. Van hen hadden 339 geen visum en 81 een vals visum. Bijna 240 paspoorten waarmee was geknoeid werden bij controle in beslag genomen. Dank zij intensivering van de paspoortcontrole aan de slurf in de maanden april en mei - inmiddels zo'n zestig controles per week -et aantal reizigers dat met valse papieren wordt aangehouden bijna verdubbeld, tot ruim 250 per maand.

Luitenant C. Vermeulen, hoofd van de grenscontrole op Schiphol, verbaast zich niet meer over de verhalen van de illegale reizigers. “Als verhaal A geen succes heeft proberen ze verhaal B”, zegt hij.

Het passantenverblijf, waar de reizigers de tijd moeten doden in afwachting van de eerstvolgende vlucht naar het land waar ze vandaan komen, bestaat uit drie kale,uwde kamertjes met stapelbedden en kantinestoelen. Er zitten en liggen zeven mannen en twee vrouwen, afkomstig uit Pakistan, Sri Lanka en Nigeria. Een man in pak, blootsvoets, staart onderuitgezakt voor zich uit. Hij vraagt hoe laat het vliegtuig gaat. Op de muur boven hem heeft iemand de tekst 'Dutchman White Racist Pigs' geschreven.

Het 18-jarige Afrikaanse meisje moet 's middags terug naar Nigeria, 24 uur nadat ze werd aangehouden. Ze had een vals paspoort gekocht om via Nederland naar Engeland te reiMaar het paspoort werd eruit gepikt: 'Geen gelijkenis + foto verv.', vermeldt het registratieboek van de Marechaussee.

Als het meisje het uniform van Vermeulen ziet beseft ze dat ze een hoge piet voor zich heeft. “Ze vermoorden me als ik in Nigeria terugkom”, snikt ze. “Ik wil niet dood.” Ze heeft geen asiel aangevraagd en Vermeulen is niet van plan haar die mogelijkheid aan te reiken. “Als ze dat doet wordt haar aanvraag behandeld. Maar de meesten weten heel goed wanneer ze politiek vluchteling zijn”, zegt hij.

Pag. 2:

'Hoger risico' bij toestellen uit Afrika

Na de Golfoorlog is ze van Koeweit naar Nigeria gegaan. Van daaruit is ze naar Nederland gevlucht omdat haar man haar wil vermoorden. Waarom wil ze niet zeggen. Verhaal B maakt niet veel indruk op Vermeulen. “Ze was opnaar Londen”, zegt hij.

“Ze hoefde hier dus niet eens door de douane.” Die middag vliegt het meisje terug naar Nigeria.

Reizigers met vervalste documenten worden zo snel mogelijk teruggestuurd, indien mogelijk met hetzelfde vliegtuig. De kosten zijn voor rekening van de vliegmaatschappij. Die is echter niet altijd bekend: velen ontdoen zich - in het vliegtuig of op de luchthaven - van hun reisdocumenten. Op de toiletten worden ze soms teruggevonden. Om rantwoordelijke maatschappij te achterhalen introduceerde de marechaussee de paspoortcontroles aan de pier bij 'verhoogde-risicovluchten'.

De “potentiele klanten” zitten volgens Vermeulen doorgaans in toestellen uit West-Afrika - met name Nigeria en Ghana - en het Verre Oosten.

Niet bekend

De meesten ondergaan hun lot gelaten. Een enkele keer is het onrustig in het passantenverblijf, zegt Vermeulen. “Maar dat komt vooral voor als het te vol is.” Er is een uitwijkmogelijkheid naar de marechausseekazerne in Badhoevedorp en een hotel op de luchthaven. De meesten hoeniet langer dan een paar uur of een nacht te wachten. In extreme gevallen duurt het drie dagen voordat er een vliegtuig gaat.

De Nigeriaan Oladele Odufuwa wist niet dat zijn paspoort vals was. Hij was op weg naar Mexico toen hij in Amsterdam werd aangehouden. “Jammer”, zegt hij laconiek. “Ik had de stad graag willen zien.” Hij wordt goed behandeld door de marechaussee, zegt hij. “Ze zijndig, we krijgen goed te eten en het is schoon.” Het restaurant van Schiphol verzorgt de catering. Een lunch kost dertig gulden. “Maar we zijn ook geen criminelen”, zegt Odufuwa. Hij komt binnen een paar weken terug om zijn vakantie in Amsterdam voort te zetten. En hij zal een beter paspoort meebrengen.

Over de beweegredenen van de illegale reizigers is niet veel bekend, al vermoedt de Marechaussee dat de meesten uit zijn op 'lotsverbetering'. Haar taak is slechts ervoor te zorgen dat mensen met valse paspoorten Nederlaiet in of uit kunnen.

Vorige week nog probeerden drie asielzoekers uit het Midden-Oosten met valse Griekse, Italiaanse en Zweedse paspoorten naar Canada te vertrekken. Hun asielaanvraag in Nederland liep nog. Volgens een woordvoerder van het ministerie van justitie blijft hun procedure intact, al zullen zij worden vervolgd wegens het plegen van een strafbaar feit.