Parlement Z-Afrika verwijdert fundament apartheid

KAAPSTAD, 18 JUNI. Het Zuidafrikaanse parlement heeft gisteren de laatste belangrijke apartheidswet afgeschaft. Het betreft de wet op de bevolkingsregistratie uit 1950, die alle Zuidafrikanen indeelt naar ras en huidskleur en die als zodanig het fundament vormt van apartheid.

“Nu behoort aparthei het verleden”, zei president De Klerk nadat de drie parlementen - voor blanken, kleurlingen en Indiers - gisteren met 308 tegen 38 stemmen akkoord waren gegaan met intrekking van de wet. Alleen de Conservatieve Partij stemde tegen. Ze vindt dat de regerende Nationale Partij met de ontmanteling van apartheid het blanke ras heeft verraden.

Alle nieuwgeboren Zuidafrikanen zullen voortaan niet meer naar ras en huidskleur worden ingedeeld. De bestaande bevolkingsregistratie blijft evenwel gehandhaafd totdat een nieuwe, non-raciale grondwet is aangenoen die ook zwarten stemrecht geeft.

De reactie van het ANC, de belangrijkste anti-apartheidsbeweging, is kritisch. “Apartheid is niet echt verdwenen voordat er een overdracht van soevereiniteit plaats heeft, voordat de huidige regering heeft plaatsgemaakt voor een interim-regering en voordat een nieuwe, non-raciale grondwet is aangenomen”, aldus Trevor Manuel, een woordvoerder van het ANC.

Peter Hendrickse, vooraanstaand volksvertegenwoordiger in het kleurlingenparlement,rstreepte dat intrekking van de wet op de bevolkingsregistratie niet zo ver gaat als menig Zuidafrikaan nu doet veronderstellen. “Apartheid is dood, lang leve apartheid. Officieel ben ik straks geen kleurling meer, maar ik zal nog steeds als een kleurling worden behandeld.”

In het buitenland is over het algemeen positief gereageerd op het besluit van het parlement om de wet op de bevolkingsregistratie in te trekken. De Amerikaans president Bush liet gistereen dat hij nauwkeurig zal laten bestuderen inhoeverre dit besluit van betekenis kan zijn voor het Amerikaanse sanctiebeleid jegens Zuid-Afrika.

Het Pan Afrikaans Congres (PAC), een zwarte bevrijdingsbeweging links van het ANC, weigerde de afschaffing van de wet op de bevolkingsregistratie toe te juichen. “Ik ga nu niet hoera roepen. Het komt er gewoon op neer dat we ontwaken uit een zeer nare droom”, aldus Barney Desai, woordvoerder van het PAC.

De anglicaanse aartsbisschop Desmond Tutu, in 1984 winnan de Nobelprijs voor de vrede, prees het einde van de wet, maar zei tevens dat het hem speet dat president De Klerk en de regerende Nationale Partij niet hun verontschuldigingen hadden aangeboden voor alle onrechtvaardigheid en pijn die aan zoveel Zuidafrikanen was toegebracht. (AFP, AP, Reuter)